İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, “2027’ye girerken ana hedefimiz üretim kapasitesini aşındırmadan makroekonomik istikrarı sağlamak ve küresel dönüşümün sunduğu fırsatları yatırıma çevirmek olmalı” ifadelerini kullandı.
Avdagiç, Oda’nın 22’nci Dönem’in ilk Meclis Toplantısı’nda iş dünyasının gündemindeki konuları değerlendirdi.
Konuşmasına Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anarak başlayan Avdagiç, “Türkiye devletinin banisi, Milli Mücadelemizin muzaffer başkomutanı, Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, aramızdan ayrılışının 88’inci sene-i devriyesinde minnetle yâd ediyorum. Millî Mücadelemizi zaferle taçlandırmasından tam 16 yıl sonra 10 Kasım 1938’de vefat eden Gazi Paşa, Türkiye’nin tam bağımsızlığının sembol ismidir” dedi.
Avdagiç, Türkiye’nin bir yandan dezenflasyon sürecini sürdürmeye çalışırken, bir yandan da yüksek finansman maliyeti, üretim ve rekabet gücündeki sıkıntılar, enerji ithalatına bağlı dış kırılganlık ve sermaye piyasalarında yaşanan son gelişmelerle meşgul olduğunu söyledi.
MALİYET BASKISI REKABET GÜCÜMÜZÜ AŞINDIRIYOR
Avdagiç, ekonomide çözüme kavuşturulması gereken bazı hususlar olduğunu belirterek, iş dünyasının önerileri hakkında şunları söyledi: “Birincisi enflasyonun kalıcı biçimde düşürülememesi ve finansman maliyetlerinin üretim üzerindeki baskısını sürdürmesi, reel sektörü zorluyor. Öncelikli meselemiz budur. Çözüm olarak, para politikasında güvenilirliği korurken, kamu harcamalarında verimliliği ve mali disiplini güçlendirmek gerekiyor. Krediyi genel talep artışından ziyade ihracat, teknoloji, verimlilik ve yeşil dönüşüm yatırımlarına yönlendirmek lazım.
İkincisi sanayide maliyet baskısı ve verimlilik açığı, rekabet gücümüzü aşındırıyor. Bu tablo otomasyon, dijitalleşme, Ar-Ge, nitelikli iş gücü, yerli ara malı üretimi ve ölçek ekonomilerini destekleyen uzun vadeli yatırım ortamının bir an önce tesisini zorunlu kılıyor.
Üçüncü olarak enerji ithalatı ve dış finansman ihtiyacı, küresel şoklardan etkilenmemize yol açıyor. Yenilenebilir enerji, depolama ve şebeke yatırımlarının hızlandırılması, enerji verimliliği, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi ve uzun vadeli doğrudan yatırımların çekilmesi bu kırılganlığı azaltabilecektir.”
ÇOK ÖNEMLİ FIRSATLARIMIZ DA VAR
İş dünyasının 2027 yılına ilişkin hedeflerini de değerlendiren Avdagiç, şunları kaydetti: “2027’ye girerken ana hedefimiz dezenflasyon uğruna üretim kapasitesini aşındırmadan makroekonomik istikrarı sağlamak ve küresel dönüşümün sunduğu fırsatları yatırıma çevirmek olmalıdır. Bunun için ise birincisi enflasyonla mücadeleyi kararlı biçimde sürdürmeliyiz. İkincisi sanayinin teknoloji ve verimlilik düzeyini yükseltmeliyiz. Üçüncüsü enerji bağımlılığını azaltmalıyız. Ve finansal sistemin güvenilirliğini güçlendirmeliyiz.
Jeopolitik konumumuz başta olmak üzere çok önemli fırsatlarımız var. Bu fırsatlarımızı ekonomik güce dönüştürmemiz ise; ancak ve ancak üretim, teknoloji, enerji güvenliği, sermaye ve kurumsal kapasitemiz ile mümkün olacaktır. Bunun için de başta hükümet ve özel sektör olmak üzere hepimize önemli görevler düşüyor.”
SIKI FİNANSAL KOŞULLARIN ÜRETİMDEKİ ETKİSİ BELİRGİNLEŞİYOR
İTO Başkanı Avdagiç, ekonomide hassas bir dengenin ortaya çıktığına dikkat çekerek, “Erken ve hızlı gevşeme, kur ve fiyatlama davranışı üzerinden dezenflasyon kazanımlarını aşındırabilir. Uzun süren yüksek faiz ise kredi maliyetlerini, yatırım ve işletme sermayesi yükünü artırıp üretim kapasitesini zorluyor. Reel sektördeki görünüm, sıkı finansal koşulların üretim üzerindeki etkisinin giderek daha da belirginleştiğine işaret ediyor” dedi.
FAİZ İNDİRİMLERİNİN ETKİSİ SEMBOLİK KALIYOR
Merkez Bankası’nın ekim ayı faiz kararını hatırlatan Avdagiç, “TCMB, 22 Ekim’de politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekti. Ne var ki finansmana erişim, tek başına faiz oranını indirme meselesiyle ilişkili olmuyor. Kredi büyüme sınırları devam ettiği sürece, faiz indirimlerinin etkisi sembolik kalıyor. Finansman maliyetleri üretim üzerindeki baskısını sürdürürken reel sektörün beklentisi, KOBİ kredilerinde büyüme sınırının artırılması değil, ilk aşamada ihracatçı firmalar için kaldırılmasıdır” değerlendirmesinde bulundu.
İTO Başkanı Avdagiç, “Burada önemli bir nokta var. Merkez Bankası, faiz indirim kararında, enflasyonun ana eğiliminde yavaşlamaya ve iç talepte zayıflamaya işaret etti. Böylece jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon için yukarı yönlü risk oluşturduğunu vurguladı. Bu çerçevede faiz indirimlerinin devamının, yalnızca yıllık enflasyonun düşmesine değil, aylık fiyat artışlarının, beklentilerin ve kur geçişkenliğinin birlikte kontrol altına alınmasına bağlı olacağı görülüyor” açıklamasını yaptı.
KUR, ENFLASYONUN NEREDEYSE YARISI KADAR ARTTI
Enflasyon ile kur arasındaki makasın temel meselelerden biri olmayı sürdürdüğünü belirten Başkan Avdagiç, “2026 yılının ilk 10 ayında TÜFE yüzde 27.5, Yİ-ÜFE yüzde 25.4 arttı. İki endeksin ortalaması yüzde 26.5’e ulaştı. Aynı dönemde dolar yalnızca yüzde 16.1, Euro ise yüzde 10.8 arttı. Kur sepetindeki ortalama artış yüzde 13.4’te kaldı. Yani kur, enflasyonun neredeyse yarısı kadar arttı” dedi.
Şekib Avdagiç, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu kürsüde pek çok defa dile getirdiğimiz üzere, bu tablo yeni değil. 2024’ün ilk 10 ayında fiyatlar ortalama yüzde 33.5 artarken kur sepeti yalnızca yüzde 14.4 yükseldi ve 19 puanlık bir fark oluştu. 2025’te ise Euro, parite etkisiyle yüzde 33’e yakın bir artış gösterdi. Ancak dolar yüzde 18.8’de kaldı ve sepet ortalaması yine yüzde 27.2’lik enflasyon ortalamasının altında gerçekleşti. Bu dengesizlik maalesef yıllardır devam ediyor, maliyetlerimiz Türk lirası cinsinden kurdan çok daha hızlı artıyor. Bu durum, döviz cinsinden bakıldığında üretimin her geçen yıl pahalılaştığı anlamına geliyor. Dış pazarlardaki rekabet gücümüzü korumak için bu tabloyu değiştirmemiz, kur ve enflasyon arasındaki dengeyi sağlamamız şart.”
İHRACATTA ‘HİZMET’İN KATKISI BÜYÜK
Hizmet ihracatının önemine de dikkat çeken Avdagiç, “Hizmet ihracatımız, 2025’te 124.9 milyar dolara yükselmişti. 2026 Ekim ayı itibariyle yıllıklandırılmış hizmet ihracatımız 127.4 milyar dolar. Dolayısıyla bizim ihracatımızın yukarıya doğru ivmelenmesinde hizmet ihracatının katkısı en üst düzeyde gerçekleşiyor” dedi.
Bir yanıt yazın