Dondurulmuş Türk lezzetleri ihracatta katma değeri artırıyor

Türk mutfak kültürü, coğrafi işaret tescilli dondurulmuş ve raf ömrü uzatılmış ürünlerle küresel pazarda genişliyor. Geçen yıl Türkiye’nin dondurulmuş ürün ihracatı yüzde 23 arttı. AB’de tescilli 44 Türk ürünü ise Körfez ülkeleri başta olmak üzere Avrupa pazarında tercih ediliyor. Bu talep markalı ve katma değerli ihracata da katkı sağlıyor.

Türk mutfağı, artık yalnızca restoran menüleriyle değil, raf ömrü uzatılmış, paketlenmiş ve çoğu zaman dondurulmuş ‘pratik tüketim’e uygun ürünlerle de yurt dışında ilgi görüyor. Türk lezzetleri, Almanya, Hollanda, Fransa başta olmak üzere pek çok ülkenin dondurulmuş ürün pazarında hızla yer buluyor. Beyaz yakalı Avrupalıların en fazla tercih ettiği dondurulmuş ürün marketlerinde, coğrafi işaretli Türk ürünleri en çok satılan ürünler arasında. Coğrafi işaret, sadece bir yerel ürün etiketi olmaktan çıkıp kalite standardı, izlenebilirlik ve pazarlama aracı olarak da ihracat stratejisinin bir parçasına dönüştü. Artık hammadde/yarı mamul ihracatından markalı, raf ömürlü ve mümkünse coğrafi işaret destekli ihracata geçiş kaçınılmaz. İhracat rakamları da bu gerçeği kanıtlıyor. Geçen yıl bakliyat ürün grubu, tüm hububat-bakliyat sektörü içinde değer bazında yüzde 3.89 paya gerilerken, pastacılık ürünleri yüzde 23.44 payla liderliğini korudu.44’Ü AB’DE GEÇERLİ Coğrafi işaretin ihracata etkisi, pazara giriş kolaylığı açısından da önemli. Türk mutfağını yansıtan coğrafi işaretli ürünlerin sayısı da her geçen gün artıyor. Halen AB’de 44 Türk coğrafi işaretli ürün tescilli. Bunun yanı sıra yöresel olarak kabul edilen ve Türkiye’den coğrafi işaret alan 1.889 ürünün bir kısmı da AB pazarında satılıyor. Dondurulmuş coğrafi işaret ürün pazarında fırın, airfryer, ocak kullanımına uygun ürünlerin markalaşma potansiyeli de artıyor.NORMAL KONTEYNERİN 3 KATI Küresel ticarette soğuk zincirli ürünlerin payı artarken, lojistik maliyetler ve sertifikasyon süreci de ihracatçılar için kritik önemde. Gıda sektöründeki veriler, soğutuculu (reefer) konteyner navlunlarının kuru yük konteynerlerine kıyasla belirgin şekilde daha pahalı olduğunu gösteriyor. Deniz taşımacılığı analizlerine göre bazı uzun hatlarda reefer konteyner ile standart (dry) konteyner arasındaki fiyat farkı 3 ila 5 katı buluyor. Özellikle Asya–Avrupa ve Uzak Doğu–ABD hatlarında enerji maliyetleri, ekipman arzı ve liman operasyon giderleri, fiyat farkını artıran başlıca unsurlar arasında gösteriliyor. Buna karşın dondurulmuş ürün pazarı için en çok Körfez ülkeleri tercih ediliyor. Özellikle coğrafi işaretli ürünlerin en çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden çıkması ve sınırlara yakın olması avantajı artırıyor.COĞRAFİ İŞARETLE ÇEŞİT ARTIYOR Türkiye’nin zengin bir mutfağı olduğunu söyleyen Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Seyşeller İş Konseyi Başkanı Fuat Özçörekçi, Türk mutfağının pratik hale getirilerek dondurulmuş ürün teknolojileriyle dünyaya tanıtıldığını söyledi. Yurt dışındaki tüketicilerin Türkiye’de tattıkları lezzetleri aynı kalitede kendi ülkelerinde de aradığını ifade eden Özçörekçi, coğrafi işaretli ürünlerin özellikle Avrupa pazarında büyük bir avantaj sağladığını vurguladı.Gaziantep’in de coğrafi işaretli ürün konusunda zengin bir çeşitliliğe sahip olduğunu aktaran Özçörekçi, “Avrupa’da ürünlerin coğrafi işaretli olmasının satışı kolaylaştırdığı bir alan var” dedi. Kentin simge ürünlerinden içli köfteyi farklı damak tatlarına uygun hale getirdiklerini dile getiren Özçörekçi, klasik türlerin yanı sıra ıspanaklı, zeytinli, çedar peynirli ve vegan seçeneklerini portföylerine eklediklerini kaydetti.İNOVATİF ÜRÜNLER Fuat Özçörekçi, inovatif ürün çalışmaları kapsamında yaptıkları hurmalı içli köftenin özellikle Körfez bölgesinde çok beğenildiğini söyledi. Katmer ve Turkish Pizza olarak sunulan lahmacunun da yoğun talep gördüğünü aktaran Özçörekçi, “Körfez ülkelerinde damak tatlarının benzerliği ürünlere ilgiyi artırdı. Avrupa ve ABD’de ise Türk ve Arap toplulukları önemli bir tüketici kitlesine sahip” diye konuştu.