Küresel ekonomide rekabetin koşulları yeniden belirlenirken iklim politikaları, yalnızca çevrenin korunmasına yönelik taahhütlerin ötesine geçerek sanayi, enerji, dış ticaret ve yatırım kararlarının merkezine yerleşiyor. Türkiye’nin 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da ev sahipliğini üstlendiği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), bu dönüşümün ekonomik boyutunu uluslararası gündemin ön sıralarına taşıyor.
Dünya liderleri, uluslararası finans kuruluşları, küresel yatırım fonları ve şirket yöneticilerinin katıldığı konferansta, iklim taahhütlerinin uygulanabilir projelere dönüştürülmesi öncelikli hedefler arasında bulunuyor. Ekonomistler Antalya’daki görüşmelerin, Türkiye açısından yeşil dönüşümün finansmanından yeni teknoloji ortaklıklarına, sanayinin modernizasyonundan ihracat pazarlarındaki rekabet gücünün korunmasına kadar geniş bir ekonomik fırsat alanı oluşturduğunu vurguladı.
FİNANSMAN KAYNAKLARIYLA DOĞRUDAN BAĞLANTI
COP31’i önceki zirvelerden ayrıştıran en önemli başlıklardan biri, iklim hedefleri ile finansman kaynakları arasında doğrudan bağlantı kurulmasına yönelik girişimler. Türkiye, yalnızca küresel iklim müzakerelerine ev sahipliği yapmakla kalmayarak aynı zamanda gelişmekte olan ekonomilerin yatırım ihtiyaçlarını uluslararası sermayeyle buluşturabilecek mekanizmalara da öncülük ediyor.
ERDOĞAN: YEŞİL DÖNÜŞÜM BÜTÜN SEKTÖRLERDE
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi’nin açılışında yaptığı konuşmada, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yeşil kalkınma politikalarını sürdürdüğünü vurguladı. Kalkınma hedefleri ve enerji güvenliği planlanırken çevresel etkilerin de dikkate alındığını belirten Erdoğan, ekonominin bütün sektörlerinde yeşil dönüşümün esas alındığını ifade etti.
Enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma kadar sektörlerin karbonsuzlaşma doğrultusunda yeniden yapılandırıldığını açıklayan Erdoğan, yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması, enerji verimliliğinin yükseltilmesi ve temiz ulaşım çözümlerinin yaygınlaştırılmasının önemine işaret etti.
5,1 MİLYAR DOLARLIK 10 ANLAŞMA
Cumhurbaşkanı Erdoğan, COP31 İş Forumu’nda dört büyük kalkınma bankasıyla toplam 5.1 milyar dolarlık 10 anlaşma imzalandığını açıkladı. Erdoğan, enerji fiyatlarındaki yükselişe rağmen Türkiye’nin büyüme ve yatırım hedeflerinden vazgeçmediğini ve uluslararası yatırımcıların ülkeye güveninin arttığını söyledi.
Erdoğan, Türkiye’nin nükleer güç santrallerinin sayısını artıracağını, elektrik kullanımını yaygınlaştırmanın da öncelikleri arasında yer aldığını belirtti.
Uluslararası yatırımcıların ve kurumların Türkiye’ye güvenine de değinen Erdoğan, şu ifadeleri kullandı: “Türkiye, bölgesinin istikrar ve güven adası konumunu çok güçlü biçimde teyit etmiştir. Uluslararası yatırımcıların ve kurumların Türkiye’ye güveni artarak devam etmektedir.”
ULUSLARARASI YATIRIM ÇEKECEK ÇERÇEVE
İş dünyasından da dikkat çeken COP31 mesajı geldi. İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç, Türkiye’nin 2053 yılı için belirlediği net sıfır emisyon hedefi ile sera gazı emisyonlarını 2030’a kadar referans senaryoya göre yüzde 41 azaltma taahhüdünün bu vizyonun omurgasını oluşturduğunu kaydederek, “Bu hedefler aynı zamanda ülkemize uluslararası yatırım çekecek bir çerçeve sunuyor” dedi.
Avdagiç, şunları söyledi: “Ülkemiz yalnızca iklim düzenlemelerine uyum sağlayan değil, bölgesel gündemin oluşumuna katkı sunma kapasitesine sahip olduğunu gösterdi. Ayrıca zirvenin enerji, finans, ticaret, sanayi ve teknoloji başlıklarını aynı platformda buluşturması, yeşil dönüşümün yeni yatırım ve ihracat alanları oluşturduğunu gösteriyor. Türkiye’nin yatırım yapılabilir projeler, finansmana erişim, teknik uzmanlık ve kurumlar arası koordinasyon kapasitesini geliştirmesi büyük önem taşıyor.” İklim hedeflerinin üretim politikalarıyla bütünleştirilmesinin COP31’in kalıcı ekonomik çıktısını oluşturacağını belirten Avdagiç, “Türk özel sektörü olarak bu konuda hepimize büyük görev düşüyor. Bu rüzgarı lehimize çevirmemiz, yeni ve büyük bir gelecek inşası için önem taşıyor” dedi.
İKLİM UYGULAMA KÖPRÜSÜ
Türkiye’nin COP31 gündemine taşıdığı İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE), iklim taahhütleri ile yatırım kaynakları arasındaki boşluğu kapatmayı amaçlıyor. Girişim, ülkelerin iklim hedeflerini bankalar ve yatırımcılar tarafından finanse edilebilir somut projelere dönüştürmesine destek vermeyi öngörüyor. İlk aşamada Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan pilot ülkeler olacak. Girişim, Türkiye için doğrudan bir yatırım fonu niteliği taşımamakla birlikte, Türk mühendislik, müteahhitlik, enerji ve teknoloji şirketlerinin gelişmekte olan ülkelerde kurulabilecek yeni yatırım ortaklıklarına erişimi açısından fırsatlar barındırıyor.
5 MİLYAR EUROLUK FİNANSMAN HEDEFİ
COP31’in Türkiye açısından en somut ekonomik başlıklarından biri, Türkiye Endüstriyel Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu (TIDIP) oldu. Platform, sanayinin yeşil dönüşümünü hızlandırmak amacıyla uluslararası finans kuruluşlarını aynı çatı altında buluşturuyor. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Dünya Bankası bünyesindeki Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) ve Uluslararası Finans Kurumu (IFC) işbirliğiyle yürütülen girişim kapsamında, 2030 yılına kadar 5 milyar Euro’luk finansmanın harekete geçirilmesi hedefleniyor.
13 KASIM’DA TİCARET VE FİNANS GÜNDEMİ
COP31 kapsamında 13 Kasım’ın Finans ve Ticaret Günü olarak belirlenmesi, küresel iklim politikalarının dış ticaret üzerindeki etkisini de gündeme taşıyor.
YEŞİL SANAYİ YATIRIMLARINI YALNIZCA YÜKÜMLÜLÜKLERE UYUM OLARAK GÖRMEMELİYİZ
COP31 sürecinin Türkiye açısından önemli yatırım fırsatları yaratabileceğini ifade eden İstanbul Üniversitesi Finans Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, söz konusu fırsatları şöyle anlattı: “Özellikle yenilenebilir enerji, enerji depolama teknolojileri, elektrikli mobilite, yeşil hidrojen ve sanayide enerji verimliliği alanlarının yatırımcıların radarında olmasını bekliyorum. Demir çelik, çimento, alüminyum ve kimya gibi karbon yoğun sektörlerde üretim teknolojilerinin dönüşümü de ciddi bir yatırım ihtiyacı doğuruyor. AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması bu süreci hızlandıran önemli unsurlardan biri. Türkiye açısından yeşil sanayi yatırımlarını yalnızca çevresel yükümlülüklere uyum olarak görmemek gerekiyor. Bu yatırımların ihracat pazarlarını koruma, üretim maliyetlerini yönetme ve uluslararası değer zincirlerindeki konumumuzu güçlendirme bakımından da önemli olduğunu düşünüyorum. 2026–2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı da bu yatırımlar için önemli bir yol haritası oluşturacak.”
COP31’in, yeşil dönüşüm için ihtiyaç duyduğu uzun vadeli uluslararası finansmana erişimini güçlendirebilecek bir platform olduğunu belirten Hepşen, şöyle devam etti: “Ancak düzenleyici çerçevenin öngörülebilirliği, projelerin finansal fizibilitesi ve çevresel performansın ölçülebilir olması da gerekiyor. Eylül 2026’da yürürlüğe giren Türkiye Yeşil Taksonomisi’nin yatırım ve finansman kararlarında etkin biçimde uygulanmasını bu açıdan önemli buluyorum. Yeşil tahvil, sürdürülebilirlik bağlantılı kredi ve karma finansman modellerinin yaygınlaştırılması, sanayinin dönüşümünde uzun vadeli ve uygun maliyetli kaynaklara erişimi kolaylaştırabilir.”
YEŞİL ÜRETİM İHRACATTA REKABET AVANTAJI SAĞLAYABİLİR
Türkiye’nin COP31’den elde edebileceği kalıcı ekonomik kazanımların başında, üretim altyapısının düşük karbonlu teknolojilerle modernize edilmesi geliyor.
Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) 1 Ocak 2026 itibarıyla kalıcı uygulama dönemine geçmesi, özellikle karbon yoğun ürünlerde emisyon verilerinin ve üretim süreçlerinin önemini artırdı.
Demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre gibi sektörlerde faaliyet gösteren Türk şirketleri açısından enerji verimliliği, yenilenebilir elektrik kullanımı ve emisyonların doğrulanabilir biçimde raporlanması, Avrupa pazarındaki rekabet koşullarını doğrudan etkileyebilecek unsurlar arasında bulunuyor.
ÖZEL SEKTÖR İÇİN YATIRIM FIRSATINI DEĞERLENDİRME ZAMANI
Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapmasının sağlayacağı ekonomik kazanımlar, zirveye katılan yatırımcı sayısından çok, kurulacak ortaklıkların ve gerçekleştirilecek yatırımların niteliğine bağlı olacak.
Bu süreçte Türk özel sektörünün öncelikle üretim tesislerinde enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını ölçmesi, düşük karbonlu üretime geçiş için yatırım planları hazırlaması ve uluslararası finans kuruluşlarının talep ettiği teknik yeterlilikleri sağlaması gerekiyor.
Yenilenebilir enerji, enerji depolama, elektrikli ulaşım, sürdürülebilir lojistik, su verimliliği, atık geri kazanımı ve temiz üretim teknolojileri, gelecek dönemde yatırım çekebilecek alanlar arasında öne çıkıyor.
Küresel şirketlerle ortak üretim modellerinin geliştirilmesi, Ar-Ge yatırımlarının artırılması ve yeşil dönüşümün tedarik zincirinin tamamına yayılması ise Türkiye’nin yalnızca finansman kullanan değil, iklim teknolojileri geliştiren ve ihraç eden bir ekonomi haline gelmesine katkı sağlayabilir.
Bir yanıt yazın