Avrupa Birliği’nin (AB) otomotiv sektöründe yerli üretimi güçlendirmek amacıyla gündemine aldığı ‘Made in Europe’ girişimi, resmileşmeden görüş ayrılıklarına neden oldu. Fransa ve Almanya arasında varılan ve Türkiye başta olmak üzere Avrupa otomotiv değer zincirine entegre bazı ülkeleri sistem dışında bırakan uzlaşma, ilk aşamada Türk otomotiv sektöründen eleştiri almıştı. Ancak son açıklamalar, benzer kaygıların Almanya’da da güç kazandığını gösteriyor.
Türk otomotiv sanayi temsilcileri, uzun süredir Avrupa’nın üretim ağlarının yalnızca AB sınırlarından ibaret olmadığını, Türkiye gibi üretim merkezlerinin dışlanmasının rekabet gücünü zayıflatacağını savunuyordu. Ayrıca Avrupa’nın otomotiv ekosisteminin onlarca yılda oluşan entegre bir yapı olduğuna dikkat çeken sektör temsilcileri, yeni düzenlemenin maliyetleri artırabileceği ve tedarik zincirlerinde kırılmalara yol açabileceği uyarısında bulunmuştu.
ÖNCE AVRUPALI ÜRETİCİLER
Bu değerlendirmeler zamanla Avrupa’nın önde gelen üreticilerinde de karşılık bulmaya başladı. Toyota, Avrupa otomotiv ekosisteminin yalnızca AB üyeleriyle sınırlı değerlendirilemeyeceğini belirterek ‘Made in Europe’ yerine daha kapsayıcı bir ‘Made with Europe’ yaklaşımını önerdi.
Hyundai ise Türkiye’nin kapsam dışında bırakılması durumunda hem üretim maliyetlerinin artacağını hem de tedarik zincirlerinin olumsuz etkileneceğini belirterek, uyarılarda bulundu. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) de yerel içerik şartlarının mevcut haliyle uygulanmasının sektör açısından çeşitli riskler doğurabileceğine dikkat çekti.
ALMANYA FREN YAPTI
Tartışmaları yeni bir aşamaya taşıyan gelişme ise Almanya’dan geldi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa otomotiv sanayisinin dönüşüm sürecinde rekabet gücünün korunması gerektiğini vurgulayarak, mevcut yaklaşımın sektör üzerindeki etkilerinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiği mesajını verdi. Merz, Avrupa’nın sanayi politikalarının iklim hedefleri kadar ekonomik sürdürülebilirlik ve uluslararası rekabetçilik kriterlerini de gözetmesi gerektiğini söyledi.
Berlin’den verilen bu mesajlar, Alman otomotiv sektörünün uzun süredir dile getirdiği endişelerin siyasi düzeyde de karşılık bulmaya başladığı şeklinde yorumlanıyor. Avrupa’nın en büyük otomotiv üretim üssü konumundaki Almanya’da, katı yerelleştirme kriterlerinin küresel tedarik ağlarına zarar verebileceği ve Avrupa sanayisinin rekabet gücünü azaltabileceği yönündeki görüşler giderek daha fazla destek buluyor.
BAŞTAN BERİ SÖYLEDİKLERİMİZ ANLAŞILDI
Türk özel sektörü temsilcilerine göre ortaya çıkan tablo, Türkiye’nin başından beri dile getirdiği temel kaygıların anlaşılmaya başlandığını gösteriyor. Buna göre Avrupa otomotiv sanayisi yalnızca AB üyesi ülkelerden oluşan bir yapı değil; Türkiye, Birleşik Krallık ve diğer üretim merkezlerini de içeren geniş bir değer zincirine dayanıyor. Bu nedenle katı bir “Avrupa’da üretildi” yaklaşımının, Avrupa sanayisini güçlendirmek yerine küresel rekabette dezavantaj oluşturacağı savunuluyor.
Almanya’nın bu yaklaşımının AB’nin yetkili organlarında nasıl karşılık bulacağı dikkatle izlenecek. Berlin’in daha esnek ve kapsayıcı bir model için bastırması halinde ‘Made in Europe’ girişiminin kapsamı ve kriterlerinde yeni düzenlemeler gündeme gelebilir. Bu da Avrupa’nın en önemli otomotiv üretim üslerinden biri olan Türkiye açısından kritik bir viraj olacak.
GELECEK İÇİN ÖNEMLİ SONUÇLARI OLACAK
Alman Başbakanının son açıklamasının Avrupa’nın gelecekteki sanayi politikaları açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirten İktisadi Kalkınma vakfı (İKV) Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu, şunları söyledi: “Made in Europe yaklaşımında Türkiye’nin dışarıda bırakılmasının Avrupa sanayisine de zarar vereceğini başından beri söylüyoruz. Çünkü Türkiye, Avrupa otomotiv üretim ve tedarik zincirinin ayrılmaz bir parçası. Avrupa’nın rekabet gücü, sınırları daraltmakla değil, entegre üretim ağlarını korumakla güçlenir.”
AVRUPA’YA DA İLAVE MALİYET GETİRİR
İKV Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu, Avrupa otomotiv sektörünün küresel ölçekte rekabet ettiği bir dönemde üretim ağlarının daraltılmasının ilave maliyetler doğurabileceğini belirterek, şunları kaydetti: “Bugün Almanya’dan gelen açıklamalar, sanayinin sahadaki gerçeklerinin siyasi karar alma süreçlerine de yansımaya başladığını gösteriyor. Türkiye’nin dahil olduğu geniş üretim ekosistemi dikkate alınmadan hazırlanacak herhangi bir modelin uzun vadede Avrupa’nın rekabetçiliğini olumsuz etkilemesi kaçınılmaz.”
KAYGILAR SADECE TÜRKİYE’YE ÖZGÜ DEĞİL
Almanya’dan gelen açıklamaların, sanayinin sahadaki gerçeklerinin siyasi karar alma süreçlerine de yansımaya başladığını gösterdiğini vurgulayan Dr. Ayhan Zeytinoğlu, “Türkiye’nin dahil olduğu geniş üretim ekosistemi dikkate alınmadan hazırlanacak herhangi bir modelin uzun vadede Avrupa’nın rekabetçiliğini olumsuz etkilemesi kaçınılmaz. Türkiye’nin otomotiv, yan sanayi ve ihracattaki kapasitesi göz önüne alındığında daha kapsayıcı bir yaklaşım hem Avrupa hem de Türkiye açısından kazan-kazan sonucu doğuracaktır. Nitekim son dönemde Almanya’dan gelen mesajlar da Türk sanayisinin aylardır dile getirdiği kaygıların sadece Türkiye’ye özgü olmadığını ortaya koyuyor. Merz’in açıklamalarını, Avrupa’nın üretim gerçekleriyle siyasi hedefleri arasında yeni bir denge arayışının işareti olarak görüyoruz. Bu sürecin sonunda Türkiye’nin Avrupa üretim zincirindeki vazgeçilmez rolünün daha net anlaşılacağına inanıyoruz” diye konuştu.
Bir yanıt yazın