Zengin göçünün yeni rotası Türkiye olabilir

Yeni vergi ve yatırım teşvik düzenlemelerinin, jeopolitik gerilimler, İran-ABD-İsrail çatışması nedeniyle yeni yön arayan küresel sermaye hareketleri açısından Türkiye’ye yeni fırsatlar yaratması bekleniyor. Yeni istihdam alanlarının oluşması, vergi gelirlerinin kalıcı hale gelmesi ve zengin göçünün hızlanması, bu fırsatların başında yer alıyor.

Ekonomistler, Türkiye’nin beş yılda 10 bin yüksek servetli haneyi çekebileceğini söylüyor. Bu senaryoya göre söz konusu hanelerin her birinin finansal varlıklarını getirmesi ya da iş yatırımı ve yıllık tüketimleriyle birlikte toplam sermaye girişinin yaklaşık 15-25 milyar dolar olabileceği tahmin ediliyor.Savaşlar, bölgesel gerilimler ve küresel belirsizlikler, yüksek servet sahiplerinin, uluslararası şirketlerin yatırım göçü rotasını yeniden şekillendiriyor. Güvenli liman, vergi öngörülebilirliği, finansal altyapı ve bölgesel erişim, artık sermaye hareketlerinde en belirleyici hale geldi. Türkiye de servet sahiplerini ve yatırımcıları cezbedecek yeni düzenlemeleri devreye sokuyor. Bu hedefe yönelik ‘Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı’ kapsamında açıklanan düzenlemeler, TBMM’de kabul edildi. Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin onaylanmasıyla savaş ve kriz bölgelerinde varlıklarını korumak isteyen yüksek servet sahipleri için Türkiye’nin uzun vadeli bir finansal yerleşim alternatifi olabileceği belirtiliyor.HİZMET ALANLARINI BÜYÜTEBİLİREkonomist Ali Ağaoğlu, yeni vergi ve yatırım teşvik düzenlemelerinin Türkiye açısından önemli bir kapı araladığını belirterek, özellikle vergi danışmanlığı, muhasebe, finansal danışmanlık ve yatırım danışmanlığı gibi alanların canlanabileceğini söyledi.Ağaoğlu, düzenlemenin hizmet sektöründe yeni iş alanlarını destekleyebileceğine dikkat çekerek, “Vergi danışmanlığı, muhasebe ve diğer finansal danışmanlık hizmetlerinde mutlaka bir hareketlilik oluşacaktır. Bu tür düzenlemeler, beraberinde yeni bir hizmet ihtiyacı doğurur. Türkiye’ye gelecek kişi ve şirketlerin burada doğru yönlendirilmesi, profesyonel danışmanlık alanlarını da büyütebilir” dedi.SAĞLIK VE LOJİSTİKTürkiye’nin sağlık, lojistik ve bölgesel erişim bakımından güçlü avantajlara sahip olduğunu vurgulayan Ağaoğlu, bu alanların yatırımcılar için önemli bir çekim unsuru oluşturabileceğini belirtti. Ağaoğlu, “Türkiye sağlık konusunda dünyanın en iyi ülkelerinden biri. Bu, çok önemli bir avantaj. Lojistik konusunda da tartışmasız güçlü bir konumdayız. Bu güçlü taraflar, vergi teşvikleriyle birlikte düşünüldüğünde Türkiye’nin cazibesini artırabilir” diye konuştu.KALICI ETKİ İÇİN GÜVEN ÖNEMLİGelişmekte olan ülkeler arasında sermaye çekme rekabetinin arttığını belirten Ağaoğlu, Türkiye’nin gündeme aldığı vergi istisnalarının bu rekabette önemli bir adım olduğunu söyledi. Ağaoğlu, düzenlemelerin etkisinin kalıcı hale gelebilmesi için sürecin güçlü bir yatırım ortamıyla desteklenmesi gerektiğini belirterek, şöyle konuştu: “Bu alanda atılacak tamamlayıcı adımlar belirleyici olacak. Bu düzenleme bir başlangıç olarak değerlendirilebilir. Bundan sonrası aynı disiplinle ve aynı bakış açısıyla devam ettirildiği takdirde, Türkiye’ye gelen sermayenin kalıcılığı da güçlenebilir. Yatırımcı açısından güven veren, öngörülebilir ve istikrarlı bir ortam oluşturuldukça bu paketin etkisi daha görünür hale gelir.”YATIRIM ŞARTLARIYLA DESTEKLENMELİEkonomist Şevket Sayılgan da yeni teşvik düzenlemelerinin yüksek servet sahipleri açısından cazip bir çerçeve sunduğunu, ancak tek başına yeterli olmayacağını söyledi. Sayılgan, son üç takvim yılında Türkiye’de yerleşmiş sayılmayan ve Türkiye’de vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin Türkiye’de yerleşik hale gelmeleri halinde, Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratların 20 yıl süreyle gelir vergisinden istisna tutulmasının önemli bir mali avantaj oluşturabileceğini belirtti.Sayılgan, düzenlemenin Türkiye’yi yalnızca ‘ucuz konut alan yabancı’ modeliyle değil; vergi mukimi, şirket ortağı, fon kurucusu, aile ofisi sahibi ve stratejik yatırımcı profiliyle de konumlandırabileceğine dikkat çekti. Yüksek servet sahiplerinin yalnızca vergi oranına bakmadığını vurgulayan Sayılgan, “Hukuk güvenliği, sermaye transferi serbestliği, çifte vergilendirme anlaşmaları, mülkiyet hakkı, miras planlaması, banka uyumu, fon kuruluş kolaylığı ve öngörülebilir düzenlemeler de belirleyici. Türkiye’nin 20 yıllık vergi avantajını; özel mukimlik belgesi, ön vergi muktezası, aile ofisi mevzuatı, girişim sermayesi fonu kolaylığı, servet yönetimi lisansı ve net vatandaşlık/oturum statüsüyle tamamlaması gerekir. Aksi halde vergi teşviki ilgi doğurur ama kalıcı sermaye için yeterli olmayabilir” dedi.BÜTÇEYE KATKI DOLAYLI KANALLARDAN GELİRYüksek servet sahiplerine yönelik düzenlemelerin bütçeye katkısının doğrudan gelir vergisinden çok dolaylı kanallardan oluşacağını belirten Sayılgan, bu kişilerin yurt dışı gelirleri istisna edilse bile KDV, ÖTV, tapu harçları, banka ve sigorta muamele vergisi, sermaye piyasası işlem gelirleri, kurumlar vergisi, çalışan ücretlerinden gelir vergisi ve SGK primleri üzerinden ekonomik katkı doğabileceğini söyledi.Sayılgan, “Türkiye 5 yıl içinde 10 bin yüksek servetli hane çekebilir ve bu hanelerin her biri ortalama 1 milyon dolar finansal varlık, 500 bin ila 1.5 milyon dolar arasında gayrimenkul ya da iş yatırımı ve yıllık 150-250 bin dolar tüketim yaratırsa, toplam sermaye girişi kabaca 15-25 milyar dolar bandına ulaşabilir” dedi. ASIL FIRSAT MARKA DÖNÜŞÜMÜNDEEkonomist Şevket Sayılgan, yüksek gelir grubunun Türkiye’ye ilgisi yalnızca İstanbul, Bodrum, Çeşme ve Antalya hattında lüks konut fiyatlarını artıran bir unsur olarak kalırsa, ekonomik etkisinin sınırlı olabileceğine dikkat çekerek, şu önerilerde bulundu: “Doğru kurguda talebin mücevher, deri, hazır giyim, özel dikim tekstil, mobilya, gastronomi, çağdaş sanat, yatçılık, marina hizmetleri, özel sağlık, estetik cerrahi, diş tedavisi, yaşlı bakım turizmi, özel eğitim, finansal danışmanlık ve hukuk hizmetleri gibi alanlara yayılması gerekiyor. Tekstil, deri, mobilya, kuyumculuk ve sağlık turizminde ucuz üretici konumundan çıkılmalı. Bu talep, yerli markaları tasarım, kişiselleştirme, sertifikalı kalite, marka hikâyesi, butik üretim ve ihracat fiyatlama gücü aşamasına taşıyabilir. 10 bin varlıklı hanenin yıllık yalnızca 50 bin dolarını mücevher, moda, gastronomi, sanat ve sağlık hizmetlerine ayırması bile 500 milyon dolarlık ek iç talep yaratır. Bu talep yerli markaları yukarı çekebilir; ancak ithal lüks ürünlere kayarsa cari açığı büyütür.” SERVET GÖÇÜNDE KÜRESEL REKABETHenley & Partners’ın 2025 servet göçü raporu, milyoner göçünün artık yalnızca bireysel yerleşim tercihi olmadığını, ülkeler için sermaye, vergi ve bütçe kapasitesi bakımından stratejik bir rekabet başlığına dönüştüğünü ortaya koyuyor. Raporda, 2025 yılı için ülkeler arası net milyoner giriş çıkışları ve bu kişilerin taşınan yatırım yapılabilir servetleri izleniyor.Bu açıdan Türkiye’ye bakıldığında, 2025’te 13.1 milyar dolar uluslararası doğrudan yatırım geldiği, bunun da bir önceki yıla göre yüzde 12.2 artış anlamına geldiği görülüyor. Bu hareketin şirketleşme, tüketim, finansal varlık yönetimi ve vergi mükellefiyetine dönüşmesi halinde, zengin göçünün yalnızca gayrimenkul piyasasını desteklemeyeceği, merkezi bütçenin gelir artışına da katkı sağlayacağı belirtiliyor. KANUN HANGİ KOLAYLIKLARI GETİRİYOR? İstanbul Finans Merkezi’nde transit ticaret veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda indirim oranının yüzde 50’den yüzde 100’e çıkarılması öngörülüyor. Kanun teklifinde İstanbul Finans Merkezi dışında da transit ticaret kazançlarında yüzde 95 indirim sağlanması maddesi yer alıyor. Küresel şirketlerin nitelikli hizmet merkezlerini Türkiye’ye taşımalarını teşvik etmek amacıyla yurt dışı operasyonların Türkiye’den yürütülmesi halinde 20 yıl boyunca yüksek vergi avantajları sağlanması planlanıyor. Son 3 takvim yılında Türkiye’de yerleşmiş sayılmayan ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişiler Türkiye’de yerleşik hale gelirse, Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl süreyle gelir vergisinden istisna tutulacak. Bu kişilerin yalnızca Türkiye kaynaklı gelirleri mevcut mevzuat çerçevesinde vergilendirilecek.