Yapay zeka Roma oyunlarıyla ilgili 42 yıllık gizemi çözdü

Yapay zekanın gelecek için geliştirilen bir araç olduğu düşünülse de geçmişi daha iyi anlamada da büyük işe yarayabileceği görüldü. Roma oyunları ile ilgili 42 yıllık bir gizemi, yapay zeka teknolojisi çözdü.

Hollanda’daki antik Coriovallum kentinde  1984 yılında gerçekleştirilen arkeolojik kazıda gün ışığına çıkarılan  bir levha, Roma tarihi araştırmacıları için uzun yıllardır çözülemeyen bir bilmeceydi. Buluntunun satranç ya da dama gibi bir oyun olduğu düşünüldü, ancak bu tez doğrulanamadı. Yapay zeka teknolojisi,  42 yıl sonra gizemi çözdü.  Bu bir engelleme oyunuydu. Araştırmacılar, olası taş ve hamle kombinasyonlarını test etmek için sanal oyuncular kullandılar.Hollanda’daki Maastricht Üniversitesi başkanlığındaki uluslararası araştırma ekibi, şimdiye dek çözülemeyen bu gizemli buluntunun oyun olduğu tezinden yola çıkarak kurallarını çözmek için yapay zekaya başvurdu.  Belirgin çizgilerle işaretli levhanın bir oyuna ait olduğu tezi şimdiye kadar düşünülen en kuvvetli varsayımdı. Arkeolojik kanıtlar, insanların Bronz Çağı’ndan bu yana bu türden oyunlar oynadığını ortaya koyuyor. Kullanılan malzemeler nedeniyle birçok oyunun günümüze ulaşamadığı da düşünülüyor. Coriovallum’da bulunan levha taşa oyulduğu için zamana direnebilmişti. Arkeologlar yıllar içinde yaptıkları araştırmalarda taş levhanın yüzeyinde kaydırılan oyun parçalarıyla tutarlı geometrik bir desen ve görünür aşınma saptamışlar, bunun da tekrarlanan oyuna işaret ettiğine karar vermişlerdi. Böylece bilim insanları, yapay zeka desteğiyle simüle edilmiş oyunun aynı deseni yeniden üretip üretemeyeceğini denemek istedi.LEVHANIN DİJİTAL VERSİYONUBuluntu levhanın dijital versiyonunu geliştirip iki oyuncu yapay zeka botu programladılar. Ludii olarak bilinen yapay zeka sistemi, iki botu birbirine karşı yarıştırdı ve onlara İskandinavya’dan haretavl ve İtalya’dan gioco dell’orso gibi çeşitli antik masa oyunlarından kurallar verdi. Yapay zeka oyuncuları tarih boyunca bilinen çeşitli oyunların kural setlerini kullanarak her birinde binlerce kez deneme yaptı ve bir örüntü ortaya çıkardılar. Levhada görülen aynı yoğun sürtünmeye hangi hareketlerin neden olacağını görmek için simülasyonlar tekrar tekrar çalıştırıldı ve her seferinde kurallar ayarlandı. Neticede simülasyonlar, engelleme oyunu olarak bilinen bir strateji oyunu türüne işaret etti. Engelleme oyunu, oyuncuların rakiplerinin taşlarını ele geçirmek yerine hareketlerini engelleyerek tuzağa düşürmeye çalıştıkları bir oyun türüydü. Fakat varlıkları bilinse de Orta Çağ öncesine tarihlenen bu türden oyunların kuralları hakkında bilinenler henüz sınırlı.İLK ÖRNEK OLDUBu araştırmayla yapay zekanın gelecek için geliştirilen bir araç olduğu düşünülse de geçmişi daha iyi anlamada da büyük işe yarayabileceği görüldü. Devasa bir ekibi bir araya getiren araştırma, bir masa oyununu çözmek için arkeolojik yöntemlerle birlikte yapay zeka destekli simüle edilmiş bir oyunun kullanıldığı ilk örnek oldu. Yapay zekanın ulaştığı sonucun doğru olup olmadığını kesin olarak bilmek mümkün değil, ancak araştırma ekibi insanların yaklaşık yarım yüzyıldır üzerinde çalıştığı levhayı robotların çok kısa sürede daha anlamlı hale getirdiği kanısında. Araştırmacılar, yapay zekanın yorumlanması zor malzemeleri anlamamıza katkı sağlayabileceğini kanıtladıklarını ve bunun bu yaklaşımın başarısı olduğunu düşünüyorlar.