Trump’ın ilk yılı iklim politikalarında kırılma yarattı

ABD Başkanı Donald Trump, ikinci başkanlık döneminin ilk yılında iklim kriziyle mücadeleyi doğrudan etkileyen kararlarıyla küresel iklim politikalarında belirleyici bir rol oynadı. Paris İklim Anlaşması’ndan çekilmeden yenilenebilir enerji sübvansiyonlarının kaldırılmasına kadar birçok adım tartışma yarattı.

Donald Trump, 20 Ocak 2025’te başlayan ikinci başkanlık döneminin ilk yılında iklim değişikliğiyle mücadeleyi etkileyen çok sayıda karara imza attı. Enerji, çevre ve doğa koruma başlıklarında atılan adımlar, ABD’nin küresel iklim politikalarındaki konumunu yeniden şekillendirdi.PARİS İKLİM ANLAŞMASI’NDAN ÇEKİLME VE ENERJİ ACİL DURUMUTrump, göreve başladığı ilk gün ABD’yi Paris İklim Anlaşması’ndan çekti. Aynı gün imzaladığı “Ulusal Enerji Acil Durumu İlanı” kararnamesiyle petrol ve doğal gaz boru hatlarının inşasına öncelik verilmesini kararlaştırdı. Federal arazilerde petrol ve doğal gaz üretimi için kiralama süreçleri kolaylaştırılırken, rüzgar enerjisi projelerine yönelik federal izinler geçici olarak durduruldu.DOĞA KORUMA HEDEFLERİNİN SONLANDIRILMASI“30’a 30” olarak bilinen ve 2030’a kadar kara ve denizlerin yüzde 30’unun korunmasını hedefleyen girişim sona erdirildi. Ayrıca iklim değişikliğiyle ilgili çok sayıda veri ve içeriğin federal kurumların internet sitelerinden kaldırılmasına onay verildi.PLASTİK PİPET KARARI VE DÜZENLEMELERİN GÖZDEN GEÇİRİLMESİŞubat ayında Trump yönetimi, federal hükümette kağıt pipet kullanımını sonlandıran kararnameyi imzaladı ve plastik pipetlere geri dönüldü. Martta ise ABD Çevre Koruma Ajansı, sera gazı raporlama programı ile cıva ve hava toksinleri standartları dahil 31 çevre düzenlemesini yeniden değerlendirme planını açıkladı.ORMANLAR, KÖMÜR VE MADENCİLİK ADIMLARIMart ayında imzalanan kararnameyle ulusal ormanlar ve kamu arazilerinde yerli kereste üretiminin artırılması hedeflendi. Nisan ayında kömür endüstrisini canlandırmaya yönelik kararnameyle üretimi teşvik eden düzenlemelere yer verildi ve bazı kömür santrallerine hava kirliliği düzenlemelerinden geçici muafiyetler tanındı. Haziranda ise kamu arazilerindeki madencilik ve enerji faaliyetlerini genişleten uygulamalar yürürlüğe girdi.İKLİM VERİLERİNDE DURDURMA KARARIMayıs ayında Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi, milyar dolarlık hava ve iklim felaketleri veri tabanının 2024 sonrası için güncellenmeyeceğini duyurdu. Veri tabanı arşivlenerek donduruldu.YENİLENEBİLİR ENERJİYE YÖNELİK ELEŞTİRİLERTemmuzda yayımlanan sera gazı emisyonları raporu, ekonomik etkileri daha sınırlı gösterdiği gerekçesiyle bilim çevrelerinde tartışma yarattı. Aynı ay imzalanan yürütme emriyle rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına sağlanan federal sübvansiyonların kademeli kaldırılması talimatı verildi. Gerekçede bu kaynakların “güvenilmez riskler barındırdığı” iddiası yer aldı.GÜNEŞ ENERJİSİ PROGRAMININ İPTALİ VE ULUSLARARASI ADIMLARAğustosta düşük gelirli haneleri hedefleyen yaklaşık 7 milyar dolarlık “Herkes İçin Güneş Enerjisi” programı iptal edildi. Aynı dönemde emisyon izleme ve sera gazı veri tabanlarının güncellenmeyeceği açıklandı. Eylül ayında Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda “İklim değişikliği, dünyaya karşı yapılmış en büyük tezgahtır.” ifadesini kullandı.COP30 VE ARKTİK VURGUSUKasımda Brezilya’da düzenlenen COP30’a ABD’den üst düzey katılım olmadı. Aralıkta ise Trump’ın Grönland’a ilişkin açıklamaları Arktik bölgenin stratejik önemini yeniden gündeme taşıdı.2026’YA UZANAN ÇEKİLME KARARLARI2026’nın ilk günlerinde Trump, aralarında iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol oynayan Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli ve Biyoçeşitlilik ve Ekosistem Hizmetlerine İlişkin Hükümetlerarası Platformun da bulunduğu 66 uluslararası kuruluştan çekilmeyi öngören kararnameye imza attı. Bu adımlar, ABD’nin iklim politikalarındaki yön değişiminin süreceğine işaret etti.