Orta Doğu krizi emtia piyasasını böldü: Enerji yükseldi, metaller geriledi

Emtia piyasalarında tamamlanan haftada fiyatlamalar, Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim ve ABD Merkez Bankası’nın faiz patikasına ilişkin belirsizliklerin etkisiyle dalgalı bir seyir izledi. Petrol ve doğal gaz başta olmak üzere enerji emtiaları yükselirken, değerli ve baz metallerde baskı görüldü.

Küresel emtia piyasalarında fiyatlamalar bu hafta büyük ölçüde Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların enerji arzı ve deniz taşımacılığı üzerinde yarattığı risklerle şekillendi. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki sevkiyat akışına yönelik endişeler piyasalarda risk algısını artırırken, enerji emtialarında jeopolitik risk primi öne çıktı.ENERJİ EMTİALARINDA RİSK PRİMİ ARTTIPetrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatında yaşanan aksama, yalnızca arz tarafında risk yaratmakla kalmadı. Aynı zamanda sigorta maliyetleri, navlun ücretleri ve teslim süreleri üzerinden küresel maliyet baskısını artırdı.Enerji fiyatlarında yaşanan yükseliş, ABD’de enflasyon görünümüne ilişkin endişeleri de güçlendirdi. Bu durum, ABD Merkez Bankası’nın faiz indirimine ilişkin beklentilerin daha temkinli fiyatlanmasına yol açtı.DEĞERLİ METALLERDE YÜKSELİŞ SINIRLANDIAnalistler, artan jeopolitik risklerin normal şartlarda değerli metalleri destekleyebileceğini ancak faiz indirimi ihtimalinin zayıflamasının bu yükseliş potansiyelini sınırladığını belirtti.Bu gelişmeler, değerli metaller ve baz metallerde fiyatların baskı altında kalmasına neden oldu.MAKROEKONOMİK VERİLER PİYASALARI ETKİLEDİHafta boyunca açıklanan makroekonomik veriler de emtia piyasalarındaki fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.ABD’de şubat ayına ilişkin veriler ekonomide ivme kaybına işaret ederken enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon görünümünü bozabileceğine yönelik endişeler yatırımcıların temkinli kalmasına neden oldu.Bu dönemde ABD’de tarım dışı istihdam 92 bin kişi azalırken işsizlik oranı yüzde 4,4’e yükseldi. Ortalama saatlik kazançlar ise aylık bazda yüzde 0,4 arttı.FED BEKLENTİLERİ PİYASAYI ETKİLEDİİstihdam piyasasına ilişkin artan endişeler, Fed’in daha güvercin bir tutum benimseyebileceği beklentisini güçlendirdi. Bu durum başta değerli metaller olmak üzere emtia piyasalarında fiyatların yukarı yönlü hareketini destekledi.ABD’de hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi de şubat ayında 56,1’e çıkarak son 3,5 yılın en yüksek seviyesine ulaştı ve ekonomik görünümde karışık bir tablo ortaya koydu.AVRUPA’DA ENFLASYON ENDİŞESİAvrupa tarafında ise enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon görünümü üzerindeki etkisi öne çıktı. Avrupa Merkez Bankası yetkilileri, Orta Doğu’daki gerilimin enerji fiyatları üzerinden kısa vadeli enflasyon risklerini artırabileceğine işaret etti.Avro Bölgesi’nde imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi şubatta 50,8’e yükselerek yaklaşık 4 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Ancak aynı dönemde girdi maliyetlerinde son 38 ayın en hızlı artışı ve satış fiyatlarında Mart 2023’ten bu yana en sert yükseliş kaydedildi.ÇİN EKONOMİSİNDEN KARIŞIK SİNYALLERÇin’de açıklanan ekonomik veriler ise karışık bir görünüm ortaya koydu. Resmi imalat sanayi PMI verisi şubatta 49 seviyesinde gerçekleşerek daralmaya işaret ederken özel sektör imalat PMI verisi 52,1 ile genişlemenin sürdüğünü gösterdi.Çin Merkez Bankası da döviz vadeli işlemlerinde uygulanan yüzde 20 risk rezerv oranını 2 Mart itibarıyla sıfıra indirerek finansal koşulların daha esnek olacağına dair mesaj verdi.TAHVİL FAİZLERİ VE DOLAR YÜKSELDİBu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,14 seviyesinde tamamlarken dolar endeksi yüzde 1,4 artışla 99 seviyesine yükseldi.DEĞERLİ METALLERDE GÜVENLİ LİMAN TALEBİ DOLAR BASKISIYLA DENGELENDİ Değerli metaller, hafta genelinde dalgalı görünüm sergileyerek haftayı düşüşle tamamladı.Hafta başında değerli metaller, enerji fiyatlarındaki sert yükselişin küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceğine yönelik endişeler ve doların güçlenmesiyle satış baskısı gördü.Hafta sonuna doğru Orta Doğu'da çatışmaların genişlemesinin güvenli liman talebini desteklemesi ve ABD'de açıklanan zayıf istihdam verilerinin Fed'in faiz indirimlerine yönelebileceği beklentilerini güçlendirmesi, satış baskısını bir miktar sınırlasa da değerli metaller, haftalık bazda negatif seyrini korudu.Analistler, değerli metallerde fiyatlamanın yalnızca jeopolitik risklerle değil bu gelişmelerin tahvil faizleri ve dolar endeksi üzerindeki etkileriyle de şekillendiğini belirterek, güvenli liman talebinin bazı seanslarda doların güçlenmesiyle baskılandığını, bazı seanslarda ise yeniden alımları desteklediğini kaydetti.Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 10, platinde yüzde 9,4, altında yüzde 1,8 ve paladyumda yüzde 1 azaldı.ALÜMİNYUM, ARZ ENDİŞELERİYLE POZİTİF AYRIŞTI Baz metallerde alüminyum hariç negatif seyir izlendi.Alüminyum fiyatları, Körfez hattındaki sevkiyat sorunları, Bahreyn kaynaklı mücbir sebep açıklamaları ve Katar'da üretim kesintisi ihtimalinin arz endişelerini artırmasıyla haftalık bazda 2023 başından bu yana en güçlü yükselişini kaydetti.Bölgenin küresel alüminyum arzında yaklaşık yüzde 8 paya sahip olması ve Hürmüz Boğazı üzerinden yılda 5 milyon tonun üzerinde sevkiyat yapılması da fiyatlardaki yükselişi destekledi.Bank of America'nın 2026 yılı için küresel alüminyum açığı tahminini 1,5 milyon tona yükseltmesi ve Londra Metal Borsası (LME) stoklarının 456 bin 875 tona gerileyerek Temmuz 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi görmesi de yükselişi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.Bakır fiyatları ise Çin'den gelen düşük imalat sanayi PMI verileri ve yüksek stok seviyelerinin etkisiyle baskı altında kaldı.LME bakır stokları, 284 bin 325 tonla Ekim 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye çıkarken ABD'nin 2025 boyunca 1,4 milyon ton rafine bakır ithal etmesi ve yıllık artışın yaklaşık 730 bin tona ulaşması, tarife beklentileriyle bağlantılı stoklama eğiliminin sürdüğüne işaret etti.Nikel ve çinko tarafında ise arz yönlü riskler öne çıkmasına rağmen fiyatlar, haftayı negatif seyirle tamamladı.Analistler, Endonezya'daki nikel üreticilerinin kritik girdi olan sülfürün yaklaşık yüzde 75'ini Orta Doğu'dan karşıladığını, lojistikte yaşanan bozulmaların rafinaj maliyetleri ve üretim sürekliliği açısından risk oluşturduğunu belirtti.Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 8,8 artarken bakırda yüzde 3,5, nikelde yüzde 1,2, çinkoda yüzde 0,5 ve kurşunda yüzde 0,8 düşüş kaydetti.PETROL VE DOĞAL GAZDA SEVKİYAT RİSKİ FİYATLARA YANSIDI Enerji emtialarında haftanın ana belirleyicisi, Hürmüz Boğazı'nın çevresindeki sevkiyat riski ve Orta Doğu kaynaklı ham petrol arzına ilişkin endişeler oldu.Brent petrol, arz kesintisi ihtimalinin fiyatlanması ve Orta Doğu'daki çatışmaların genişlemesinin etkisiyle 90,8 dolara yükselerek Ekim 2023'ten bu yana en yüksek haftalık kapanışını gerçekleştirdi.Dubai ham petrolünün nakit primi 19,63 dolarla 2018'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Brent petrolün Dubai petrolüne göre fiyat farkını gösteren EFS primi de hafta içinde 10,42 dolar kadar yükseldi. Bu durum, Asya'daki rafineriler açısından Dubai'ye kıyasla Brent bağlantılı ve diğer Atlantik havzası menşeli alternatif ham petrol türlerinin maliyetini artırdı.Doğal gaz tarafında da hem ABD iç verileri hem küresel LNG riski birlikte izlendi.Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 24,4 artarken New York Ticaret Borsasında işlem gören doğal gazın İngiliz Termal Birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 9 yükseldi.TARIM EMTİALARINDA LOJİSTİK VE GÜBRE MALİYETLERİ ÖNE ÇIKTI Tarım emtialarında tamamlanan haftada fiyatlamalar, jeopolitik ve lojistik risklerin etkisiyle şekillenirken özellikle Karadeniz hattındaki güvenlik endişeleri ile Orta Doğu'daki çatışmaların navlun, sigorta, enerji ve gübre maliyetleri üzerinden yarattığı baskı yatırımcıların odağına yerleşti.Buğday ve mısırda risk primi güç kazanırken soya kompleksinde biyoyakıt ve soya yağına yönelik beklentiler, destekleyici unsur olarak izlendi.Öte yandan, ABD Tarım Bakanlığının haftalık ihracat satışları verileri mısırda güçlü, buğday, soya fasulyesi ve pirinçte ise daha zayıf dış talep görünümüne işaret etti.Buğday tarafında, ABD Plains bölgesindeki kuraklık ve yağış belirsizliği, Avrupa'da ise yağış kaynaklı kalite kaygıları fiyatlamalarda etkili oldu. Karadeniz hattındaki riskler ve Ukrayna limanlarının çevresindeki gelişmeler de buğdayda arz ve lojistik endişelerini canlı tuttu.Bununla birlikte, Orta Doğu kaynaklı gübre arzı riskinin ekim maliyetleri üzerindeki etkisine ilişkin haber akışı yatırımcıların odağına yerleşti.Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsasında kilo başına fiyatlar buğdayda yüzde 4,5, soya fasulyesinde yüzde 2,7, pirinçte yüzde 4,9 ve mısırda yüzde 2,73 yükseldi.Kakao tarafında ise devlet alım politikaları ve arz akışına ilişkin gelişmeler öne çıktı.Fildişi Sahili'nde fazla kakao stoklarının belirli bir fiyat üzerinden alınmasına yönelik programın süreceği mesajı verilirken piyasada bu adımın arz akışı ve iç piyasa dengesi üzerindeki etkileri izlendi.ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar, şekerde yüzde 1,4 ve kahvede yüzde 4,8 artarken pamukta yüzde 2,1 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 11,8 yükselişle tamamladı.