Küresel başkentlerde görüş ayrılığı! ABD ve İsrail'in İran saldırısına dünya ne tepki verdi?

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı koordineli askeri operasyon uluslararası toplumda derin bir kutuplaşmaya yol açarken, bazı ülkeler nükleer tehdidi gerekçe göstererek müdahaleyi destekledi, bir kesim ise harekatın uluslararası hukuk zeminini sarsacağı uyarısında bulundu.

ABD ve İsrail'in İran'ı hedef alan saldırılarına dünyadan tepkiler gelmeye devam ediyor.İsrail ve ABD'nin İran'a karşı başlattığı askeri müdahaleyi ülkeler nasıl değerlendirdi? Bazı ülkeler "Uluslararası hukuka aykırı" mesajı verirken kimi endişeliyiz dedi. İşte savaşa dünyadan gelen tepkiler."KİMSE BİR ŞEY MÜZAKERE ETMEK İSTEMEDİ"Eski Rusya Devlet Başkanı ve şimdi de Rusya Güvenlik Konseyi başkan yardımcısı olan Dmitri Medvedev de başlayan savaşa dair açıklama yaptı. “Barışçı yüz” yine ortaya çıktı," dedi. “İran ile yapılan tüm müzakereler bir örtü operasyonudur. Kimse bundan şüphe duymadı. Kimse gerçekten bir şey müzakere etmek istemedi.” diye konuştu."OLAYLARIN NEDENİ İRAN REJİMİNİN ŞİDDETİ"Ukrayna Dışişleri Bakanlığı da yaptığı açıklamada İran rejimini suçladı. Yapılan açıklamada, İran'daki mevcut gerginliğin İran yetkililerinin suçu olduğunu belirterek, Kiev'in İran halkının yanında olduğunu ve hükümet değişikliği çağrılarını yinelediğini söyledi.Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, "Mevcut olayların nedeni, özellikle son aylarda yaygınlaşan İran rejiminin şiddeti ve cezasızlığı, özellikle de barışçıl protestocuların öldürülmesi ve bastırılmasıdır" dedi."GELİŞMELER TEHLİKELİ"Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da savaşa dair konuştu. “Gelişmeler tehlikeli” diyen AB temsilcisi "Orta Doğu'daki son gelişmeler tehlikeli" dedi ve AB'nin diplomatik yollar aramak için Arap ortaklarıyla koordinasyon içinde olduğunu belirtti.Kallas ayrıca İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ile görüştüğünü ve Avrupa'nın konsolosluk ağının AB vatandaşlarının bölgeden ayrılmasını kolaylaştırmakla meşgul olduğunu söyledi. "Bölgeden gerekli olmayan AB personeli geri çekiliyor," dedi."İRAN'IN NÜKLEER SİLAH GELİŞTİRMESİNE ASLA İZİN VERİLMEMELİ"İngiltere de ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından, İran'ın nükleer silah geliştirmesine asla izin verilmemesi gerektiği ifade edildi.Bir hükümet kaynağı, İngiltere'nin saldırılara katılmadığını ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın acil durum müdahale toplantısı, yani COBRA toplantısı düzenleyeceğini söyledi.Hükümet sözcüsü yaptığı açıklamada, "İran'ın nükleer silah geliştirmesine asla izin verilmemeli ve bu nedenle müzakere yoluyla bir çözüme ulaşma çabalarını sürekli olarak destekledik" dedi.Sözcü, "Orta Doğu'daki müttefiklerimizin güvenliğine yönelik uzun süredir devam eden taahhütlerimizin bir parçası olarak, bölgede son zamanlarda güçlendirdiğimiz bir dizi savunma kabiliyetimiz var. Çıkarlarımızı korumaya hazırız" dedi. Sözcü, İngiltere'nin daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşmesini istemediğini de sözlerine ekledi."ULUSLARARASI HUKUKA AYKIRI"Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide de savaşa dair tepki gösterdi. “İsrail saldırıyı önleyici bir saldırı olarak nitelendiriyor, ancak bu uluslararası hukuka uygun değil. Önleyici saldırılar, acil ve yakın bir tehdit gerektirir.” ifadelerini kulladı. MACRON BİRLEŞMİŞ MİLLETLER'İ TOPLANTIYA ÇAĞIRDIFransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'dan da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne acil toplantı çağrısı geldi.  Macron, “İran halkı da kendi geleceğini özgürce inşa edebilmelidir. İran rejimi, nükleer ve balistik füze programlarına son vermek için iyi niyetli müzakerelere katılmaktan başka bir seçeneği kalmadığını anlamalıdır.” ifadelerini kullandı. Gerilimin herkes için tehlikeli olduğunu ve durdurulması gerektiğini söyleyen Fransa Cumhurbaşkanı, “talep etmeleri halinde en yakın ortaklarını korumak için gerekli kaynakları seferber etmeye hazırız” diye konuştu. Macron, “ABD, İsrail ve İran arasında bir savaşın başlaması, barış ve uluslararası güvenlik için ağır sonuçlar doğurur.” dedi.KANADA VE KOSOVA'DAN SALDIRIYA DESTEKKanada Başbakanı Mark Carney, ABD'ye destek mesajı verdi. Carney, Kanada'nın "İran'ın nükleer silah elde etmesini ve rejiminin uluslararası barış ve güvenliği daha fazla tehdit etmesini önlemek amacıyla ABD'yi desteklediğini söyledi.Kosova Dışişleri Bakanlığı da İran'a karşı yapılan saldırılarda ABD Başkanı Trump'a destek verdiklerini söyledi.MALEZYAMalezya Başbakanı Enver İbrahim, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, saldırıları eleştirerek, "İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve buna eşlik eden Amerikan askeri harekatı, Orta Doğu'yu felaketin eşiğine getiriyor." ifadesini kullandı.İsrail'in saldırılarının devam eden müzakereleri sabote etmek ve diğer ülkeleri "kontrol altına alınması imkansız bir çatışmanın içine sürüklemek için yapılan alçakça bir girişim" olduğunu vurgulayan Enver, ABD ve İran'ı gerilimi daha da tırmandırmak yerine diplomatik bir çıkış yolu aramaya, uluslararası toplumu ise acilen ve çifte standart uygulamadan harekete geçmeye çağırdı.Enver, İran ve bölgenin diğer yerlerinde bulunan Malezyalıların güvenliği konusunda endişeli olduğunu belirterek, bu konuyla ilgili bölgesel ortaklarla bir sonraki adımlar konusunda irtibat halinde olacağını kaydetti.AvustralyaAvustralya Başbakanı Anthony Albanese, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, bölgedeki gelişmeleri yakından takip ettiklerini, Avustralya vatandaşlarına İran'a seyahat etmemeleri ve halihazırda orada bulunan vatandaşların ülkeden ayrılmaları çağrısında bulundu.Albanese, güvenlik endişeleri nedeniyle İsrail ve Lübnan için seyahat uyarısını en yüksek seviyeye çıkarttıklarını da açıkladı.EndonezyaEndonezya Dışişleri Bakanlığının X hesabından yapılan açıklamada, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından ve bunun Orta Doğu'da askeri gerilimi artırmasından duyulan üzüntü vurgulandı.Taraflara itidal ve diplomasi çağrısında bulunulan açıklamada, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto'nun iki tarafın da kabul etmesi durumunda arabuluculuk yapmaya ve gerekirse Tahran'a gitmeye hazır olduğu bildirildi.KKTCKuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, saldırılara ilişkin, "Bölgenin, dünyanın ve uygarlığın, bir an önce kuralların ve uluslararası hukukun hakim olduğu, istikrarın ve kalıcı barışın diplomasi yoluyla ve hukuk zemininde tesis edildiği bir düzene gereksinimi var." görüşlerini aktardı.Erhürman, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarının farklı etkiler yaratma potansiyeli taşıdığına, kalıcı barış ve istikrar açısından riskleri daha da artırdığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:"Barışçıl bir halk olan Kıbrıs Türk halkı adına dileğim ve çağrım, çocuklar ve insanlar ölmeden sorunlara bir an önce diplomasi yoluyla hukuk zemininde çözümler üretilmesi yolunun seçilmesidir."JaponyaJiji Press'in haberine göre Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılar başlatmasının ardından Japon hükümetinin her türlü riske karşı hazırlık yapacağını ve mümkün olan tüm önlemleri alacağını söyledi.İlgili devlet kurumlarına bilgi toplamak ve Japon vatandaşlarını korumak için "ellerinden gelenin en iyisini yapmaları" talimatını verdiğini aktaran Takaiçi, hükümetin başbakanlık kriz yönetim merkezinde "İran durumuyla" ilgili bir bilgi irtibat bürosu kurduğunu duyurdu.İspanyaİspanya Başbakanı Pedro Sanchez, İran'a saldırı başlatan ABD ve İsrail'in tek taraflı askeri harekatına karşı olduklarını bildirdi.Sanchez, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı yazılı açıklamada, "ABD ve İsrail'in tek taraflı askeri harekatını reddediyoruz. Bu harekat, gerilimi tırmandırıyor ve daha belirsiz ve düşmanca bir uluslararası düzene katkıda bulunuyor. İran rejiminin ve Devrim Muhafızlarının eylemlerini de reddediyoruz. Orta Doğu'da uzun süreli ve yıkıcı bir savaşa daha tahammül edemeyiz." ifadelerini kullandı.Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares de X'teki açıklamasında, "ABD ve İsrail'in İran'ı bombalamasının ardından yaşanan ciddi durumu yakından takip ediyorum. Uluslararası hukuka saygı gösterilmesini talep ediyoruz. Şiddet yalnızca kaos getirir. Barış ve istikrara giden yol, gerilimin azaltılması ve diyalogdur. Bölgedeki İspanyol büyükelçilikleri İspanyollar için tamamen faaliyettedir." değerlendirmesini yaptı.İspanya'daki azınlık koalisyon hükümetinin küçük ortağı Sumar ittifakından bazı bakanlar da saldırıyı kınadı.Kültür Bakanı Ernest Urtasun, Katalonya radyosuna verdiği demeçte, "Bu yasa dışı ve tek taraflı bir saldırı. Bunu kınıyorum ve AB'nin de aynı şeyi yapmasını umuyorum. Çünkü bu saldırı, sonunu öngöremediğimiz bir askeri tırmanmaya yol açacaktır." şeklinde konuştu.ABD'de mevcut yönetimin politikasını "barbarlık" olarak tanımlayan Urtasun, "İran'a bugün başlatılan saldırıyı, daha fazla baskıya ve uluslararası hukukun ortadan kaldırılmasına yol açacak yasa dışı bir saldırı olarak görüyoruz. Alternatif, insan haklarını ilerleten ve nükleer silahları ortadan kaldıran bir diyalog çerçevesidir." dedi.Sağlık Bakanı Monica Garcia da gazetecilere, saldırıyı kınadığını, bunun "emperyalist bir girişim" olduğunu söyleyerek, "İspanya hükümeti, (ABD Başkanı Donald) Trump yönetimiyle, İsrail'le ve dünyanın dört bir yanındaki diktatörlükler ve teokrasilerle yüzleşmekten hiçbir zaman çekinmedi." diye konuştu. ABD VE İSRAİL'İN İRAN'A SALDIRILARI İran ile ABD arasındaki müzakere süreci devam ederken, İsrail ve ABD sabah saatlerinde İran'a ortak saldırılar başlattı.İsrail Savunma Bakanlığı, İran’a “önleyici saldırı” başlattığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump da İran'a yönelik "büyük bir operasyon" başlattıklarını açıkladı.Saldırılar kapsamında başkent Tahran, İsfahan, Kerec, Kum, Tebriz, Şiraz, Buşehr, Kirmanşah ve İlam kentleri hedef alındı.İsrail ve İran, hava sahasını kapatırken İsrail genelinde olağanüstü hal ilan edildi, sirenler çaldı. İran'ın karşı saldırıları öncesinde İsrail halkını sığınaklara yönlendiren uyarılar yapıldı.İran ordusu, ABD ile İsrail'in saldırılarına karşılık İsrail'e onlarca balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırılar başlattığını duyurdu.İran, füze saldırılarıyla Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerde eş zamanlı ABD üslerini hedef alırken, Bahreyn'deki ABD donanma üssü vuruldu.