Karanlık maddeden oluşan 'Hayalet galaksi' keşfedildi

Bilim insanları, milyarlarca yıldızla parlayan devasa galaksilerin aksine, ışık yaymayan ve büyük ölçüde karanlık maddeden oluşan ‘CDG-2’ adlı yeni bir galaksi keşfetti. Gelişmiş veri analizi ve dünyanın en güçlü teleskoplarının ortak çalışması, evrenin görünmez yüzünü aydınlatıyor.

Çoğu galaksi içerdiği milyarlarca yıldız sayesinde uzayın karanlığında birer fener gibi parlarken, nadir bulunan bazı galaksiler o kadar sönüktür ki mevcut teknolojilerle tespit edilmeleri neredeyse imkansızdır. Düşük yüzey parlaklığına sahip bu yapılar, yıldızdan ziyade ışığı yansıtmayan ve emmeyen ‘karanlık madde’ ağırlıklıdır. Kanada'daki Toronto Üniversitesi'nden David Li ve ekibinin The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayınlanan son çalışması, bu gizemli yapılardan birini, CDG-2'yi literatüre kazandırdı.IŞIĞI DEĞİL, YILDIZ KÜMELERİNİ ARADILARCDG-2 gibi galaksiler çok az ışık yaydıkları için doğrudan gözlemlenemiyor. Araştırma ekibi bu engeli aşmak için parlaklık aramak yerine, galaksilerin etrafında dönen yoğun küresel yıldız kümelerini tespit etmeye odaklanan yeni bir istatistiksel yöntem geliştirdi.Bu yıldız kümeleri, tıpkı görünmez bir adanın etrafında uçuşan kuş sürüleri gibi, sönük bir galaksinin varlığına dair en güçlü dolaylı kanıtı oluşturuyor. Ekip bu stratejiyle, daha önce bilinen 10 sönük galaksinin yanı sıra iki yeni ‘karanlık galaksi’ adayı daha belirlemeyi başardı.ÜÇ DEV TELESKOP GÜÇLERİNİ BİRLEŞTİRDİAdaylardan birini doğrulamak için uzay araştırmalarının en güçlü üç ‘gözü’ devreye girdi:NASA'nın Hubble Uzay TeleskobuESA'nın (Avrupa Uzay Ajansı) Euclid Uzay GözlemeviHawaii'deki Subaru TeleskobuHubble'ın yüksek çözünürlüklü verileri, Dünya'dan 300 milyon ışık yılı uzaklıktaki Perseus galaksi kümesi içinde birbirine sıkıca tutunmuş dört küresel yıldız kümesini ortaya çıkardı. Diğer teleskoplardan gelen verilerin birleştirilmesiyle bu kümelerin etrafında soluk bir parıltı saptandı ve böylece görünmez galaksi CDG-2'nin varlığı kesinleşti.KÜTLESİNİN YÜZDE 99'U KARANLIK MADDEAraştırmanın başındaki isim David Li, "Bu, yalnızca küresel yıldız kümesi popülasyonu aracılığıyla tespit edilen ilk galaksi" diyerek buluşun önemini vurguladı.Elde edilen ilk verilere göre galaksinin çarpıcı özellikleri şunlar:Galaksi, yaklaşık 6 milyon Güneş benzeri yıldızın birleşik ışığıyla (oldukça zayıf bir şekilde) parlıyor.Görünür ışığının yüzde 16'sını tespit edilen bu dört yıldız kümesi oluşturuyor.En dikkat çekici veri ise; galaksinin toplam kütlesinin yüzde 99'unun karanlık maddeden oluşması.Bilim insanları, yıldız oluşumu için gerekli olan sıradan maddenin (hidrojen gazı) Perseus kümesindeki diğer galaksilerin güçlü kütle çekim etkileri nedeniyle bu galaksiden koparıldığını düşünüyor.BÜYÜK VERİ VE YAPAY ZEKANASA'nın yakında fırlatılacak Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ve Vera C. Rubin Gözlemevi gibi yeni nesil projelerle birlikte, toplanan devasa uzay verileri katlanarak artacak. Gökbilimciler, evrenin CDG-2 gibi gizli hazinelerini ortaya çıkarmak için makine öğrenimi ve gelişmiş istatistiksel tekniklere giderek daha fazla güveniyor.