İran’ın Hürmüz hamlesi enerji piyasalarını alarma geçirdi: Petrol fiyatları sert tepki verebilir

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarının ardından Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişini durdurduğu yönündeki iddialar, küresel enerji piyasalarında sert fiyat hareketi beklentisini güçlendirdi. Uzmanlar, piyasaların açılmasıyla ham petrol fiyatlarında 10 doların üzerinde artış olabileceğini belirtiyor.

İran’dan boğazın kapatıldığına ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, uluslararası medyada İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun bölgeden geçecek gemilere “Hiçbir geminin geçişine izin verilmiyor.” mesajını ilettiği öne sürüldü.HÜRMÜZ’DE TRAFİK TAMAMEN DURMADIHürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinin tamamen durmadığı, bazı konteyner gemilerinin Umman Körfezi ve boğaz hattında rota değiştirerek geri döndüğü, bazı ticari gemilerin ise Körfez’de beklemeye geçtiği gözlendi.Uzmanlar, saldırılar sırasında kapalı olan piyasaların açılmasıyla jeopolitik risk priminin hızla fiyatlara yansıyacağını öngörüyor.HÜRMÜZ’ÜN STRATEJİK ÖNEMİHürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü geçiyor. Bu hacmin büyük bölümü Çin başta olmak üzere Asya piyasalarına yöneliyor.Deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık üçte biri bu stratejik geçit üzerinden küresel pazarlara ulaştırılıyor. Küresel doğal gaz ticaretinin de yaklaşık yüzde 20’si bu su yolundan taşınıyor.Körfez üreticilerinin ham petrol ve kondensat sevkiyatında kritik rol üstlenen boğazın kapanmasına yönelik iddiaların, enerji piyasalarında sert fiyat dalgalanmalarına yol açabileceği belirtiliyor.HAM PETROLDE 10 DOLAR ÜZERİ ARTIŞ BEKLENTİSİWashington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü Misafir Öğretim Üyesi Kate Dourian, doğrudan askeri çatışmaya geçilmesinin piyasa hesaplamalarını değiştirdiğini belirtti.Dourian, “Asya piyasaları açıldığında ham petrol fiyatlarında 10 dolar ve üstünde artış olabilir. Nihai etki, gelişmelerin piyasa açılışına kadar nasıl ilerleyeceğine bağlı olacak.” dedi.Dourian, enerji altyapısına yönelik füze saldırısı riskinin tamamen ortadan kalkmadığını vurguladı.BRENT’TE YÜZDE 20-50 ARTIŞ SENARYOSUGeorge Mason Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Enerji Uzmanı Umud Shokri ise Hürmüz Boğazı’nın kapatılması durumunda Brent petrol fiyatının başlangıçta yüzde 20-50 aralığında yükselebileceğini ifade etti.Shokri, petrol ve LNG arz kesintilerinin kısa vadede fiyatları 100-150 dolar bandına taşıyabileceğini, bunun ABD’de benzin fiyatlarını galon başına yaklaşık 1-2 dolar veya daha fazla artırabileceğini söyledi.Bu durumun taşımacılık ve üretim maliyetlerini yükselterek enflasyon beklentilerini artırabileceğini belirten Shokri, küresel yedek üretim kapasitesinin büyük bölümünün Körfez bölgesinde yoğunlaştığını ve tanker trafiğindeki yavaşlamanın dahi piyasaları sıkılaştırabileceğini kaydetti.Uzmanlara göre, kısa vadede askeri tırmanış riskleri öne çıkarken, ekonomik maliyetlerin artması diplomatik baskıyı da beraberinde getirebilir.