Emtia piyasalarında risk algısı azaldı: Fed kararı ve İran mutabakatı izlendi

Emtia piyasalarında tamamlanan haftada Fed’in faiz mesajları ile ABD ve İran arasında sağlanan mutabakat fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu. Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yeniden başlaması Brent petrol fiyatlarını baskıladı.

Küresel emtia piyasalarında tamamlanan haftada iki ana başlık öne çıktı. ABD Merkez Bankasının yeni Başkanı Kevin Warsh yönetiminde yapılan ilk Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısı, para politikasına ilişkin beklentileri şekillendirirken, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat enerji piyasalarında risk algısını azalttı. Brent petrolde Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin yeniden başlaması fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.EMTİA PİYASALARINDA FED VE MUTABAKAT ETKİSİEmtia piyasalarında tamamlanan haftada, ABD Merkez Bankasının yeni Başkanı Kevin Warsh yönetiminde gerçekleştirilen ilk Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısı ile ABD ve İran arasında sağlanan mutabakat fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.ABD ile İran’ın Pakistan’ın arabuluculuğunda yürüttüğü müzakerelerde 14 Haziran’da sağlanan 14 maddelik mutabakat, hafta başından itibaren küresel piyasalarda risk algısının azalmasını sağladı.HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA TANKER GEÇİŞLERİ BAŞLADIÇatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını içeren mutabakatın taraflarca imzalanmasının ardından Boğaz’daki tanker geçişleri yeniden başladı.Söz konusu gelişmeler, küresel enerji arzının toparlanabileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi. Bu durum petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini azalttı.Bununla birlikte geçişlerin savaş öncesindeki seviyelerin altında kalması, gemilerden önceden izin alınmasının talep edilmesi ve bölgedeki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması piyasalardaki iyimserliği sınırladı.BRENT PETROLDE JEOPOLİTİK RİSK PRİMİ AZALDIABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yeniden başlaması, Brent petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.Enerji arzına ilişkin endişelerin kısmen hafiflemesi, petrolde jeopolitik risk priminin azalmasına neden oldu. Ancak geçişlerin tam olarak savaş öncesi seviyelere dönmemesi ve güvenlik risklerinin sürmesi, fiyatlamalarda temkinli görünümün korunmasına yol açtı.İsviçre’de yapılması planlanan takip görüşmelerinin ertelenmesi de mutabakatın kalıcı bir barış anlaşmasına dönüşmesine ilişkin belirsizliklerin sürdüğünü gösterdi.FED FAİZİ SABİT TUTTUFed, 17-18 Haziran’da gerçekleştirilen toplantısında politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında oy birliğiyle sabit tuttu.Bankanın federal fon oranına ilişkin 2026 sonu medyan tahminini mart ayındaki yüzde 3,4’ten yüzde 3,8’e yükseltmesi, para politikasında sıkı duruşun sürebileceğine işaret etti.Yayımlanan nokta grafiğinde 18 katılımcıdan 9’unun yıl sonuna kadar en az bir faiz artırımı öngörmesi de Fed’in sıkı para politikasını uzun süre koruyabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.WARSH’UN MESAJLARI BELİRSİZLİĞİ ARTIRDIKarar metninin önceki açıklamalara göre belirgin şekilde kısaltılması, ileriye dönük yönlendirme niteliğindeki ifadelerin çıkarılması ve Kevin Warsh’un nokta grafiğine kendi faiz tahminini dahil etmemesi piyasalarda belirsizliğin artmasına yol açtı.Warsh, basın toplantısında enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini belirtti. Fiyat istikrarının sağlanmasına yönelik kararlılığı vurgulayan Warsh’un açıklamaları, Fed’in “şahin” duruşunu destekledi.DOLAR ENDEKSİ 13 AYIN ZİRVESİNİ GÖRDÜBu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı 3 baz puan azalışla yüzde 4,46 seviyesinde tamamladı.Fed’in sıkı para politikasını sürdürebileceği ve yıl içinde faiz artırımına gidebileceği yönündeki beklentilerin güçlenmesiyle dolar endeksi hafta içinde 101,1 seviyesine çıktı. Böylece endeks son 13 ayın en yüksek seviyesini gördü.Dolar endeksi haftayı yüzde 1,1 artışla 100,8 seviyesinden kapattı.PİYASALARDA TEMKİNLİ İYİMSERLİK ÖNE ÇIKTIEmtia piyasalarında tamamlanan haftada ABD-İran mutabakatı enerji arzına ilişkin kaygıları azaltırken, Fed’in sıkı para politikasını sürdürebileceğine yönelik mesajları fiyatlamalar üzerinde baskı unsuru oldu.Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yeniden başlaması petrol piyasasında jeopolitik risk primini düşürdü. Ancak bölgedeki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması ve takip görüşmelerine ilişkin belirsizliklerin sürmesi, piyasalarda temkinli iyimserliğin korunmasına neden oldu.DEĞERLİ METALLERDE GÜÇLÜ DOLAR BASKISI Değerli metallerde hafta içinde Fed'in beklenenden daha "şahin" bir görünüm ortaya koyması ve dolar endeksinin son 13 ayın zirvesine çıkması satış baskısını artırdı.Dolar endeksinin değer kazanması, diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından değerli metallerin maliyetini yükseltirken, faizlerin uzun süre yüksek kalabileceğine ilişkin beklentiler de faiz getirisi bulunmayan metallere talebi azalttı.Bu gelişmelerle ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 5, platinde yüzde 3,2, paladyumda yüzde 1,9 ve altında yüzde 1,3 geriledi. Spot altının ons fiyatı haftayı 4 bin 169 dolar civarında tamamladı.BAZ METALLERDE ÇİN EKONOMİSİNE İLİŞKİN ENDİŞELER ÖNE ÇIKTI Baz metallerde ise Fed'in "şahin" duruşunun ardından güçlenen dolar ve Çin ekonomisine ilişkin açıklanan veriler fiyatlamalarda etkili oldu.Dolar endeksinin yükselmesi, dolar üzerinden fiyatlanan sanayi metallerini diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getirerek satış baskısını artırdı.Dünyanın en büyük metal tüketicisi konumundaki Çin'de perakende satışların mayısta aylık bazda gerilemesi ve ocak-mayıs dönemindeki sabit varlık yatırımlarının yıllık yüzde 4,1 azalması, sanayi metalleri talebine ilişkin endişeleri güçlendirdi.Baz metallerde tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 4,4, bakırda yüzde 2, nikelde yüzde 1,2, çinkoda yüzde 0,6 ve kurşunda yüzde 0,5 düştü.BRENT PETROLDE JEOPOLİTİK RİSK PRİMİ AZALDI Brent petrolde ise aynı dönemde ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı'nda tanker geçişlerinin yeniden başlaması fiyatları baskıladı.Mutabakat kapsamında geçiş ücretlerinin 60 günlük müzakere sürecinde alınmayacağının açıklanması ve bölgedeki petrol üreticilerinin ihracatı artırmaya başlaması, küresel arzın toparlanabileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi.Buna karşın gemilerin Boğazdan geçmeden önce izin almak zorunda olması, mayın ve sigorta risklerinin devam etmesi ve sevkiyatların savaş öncesindeki düzeylere henüz ulaşmaması, fiyatlardaki düşüşü sınırladı.Doğal gaz fiyatları ise mevsimsel soğutma talebinin güçlenebileceğine ve ihracat akışlarının artacağına ilişkin beklentilerle Brent petrole göre pozitif ayrıştı.Bu gelişmelerle haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 2,5 artarken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,7 geriledi.TAHILLARDA TEKNİK ALIMLAR VE HAVA KOŞULLARI FİYATLARI DESTEKLEDİ Tarım emtialarında ise tamamlanan haftada, ABD'deki hava koşulları, ürün gelişimine ilişkin beklentiler ve önceki hafta açıklanan ABD Tarım Bakanlığı verilerinin etkileri takip edildi.ABD Tarım Bakanlığının yayımladığı raporda, ülkedeki kışlık buğday üretiminin 1965-1966 sezonundan bu yana en düşük seviyeye gerileyeceğinin öngörülmesi, yeni haftada da arz endişelerinin gündemde kalmasına neden oldu.ABD'nin Orta Batı bölgesinde etkili olan yağışların tarla çalışmalarını aksatabileceğine ilişkin değerlendirmeler mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını desteklerken, Çin'in ABD tarım ürünlerine yönelik talebinin yeniden canlanabileceğine ilişkin beklentiler de soya fasulyesindeki yükselişe katkı sağladı.Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 2,9, pirinçte yüzde 1,4, mısırda ve soya fasulyesinde yüzde 0,9 arttı.KAKAO VE KAHVEDE HAVA KOŞULLARINA İLİŞKİN RİSKLER İZLENDİ Yumuşak emtia piyasasında da Brezilya ile Batı Afrika'daki hava koşulları ve El Nino hava olayının tarımsal üretim üzerindeki olası etkileri fiyatlamalarda öne çıktı.Kakao fiyatlarında, Batı Afrika'daki üretim bölgelerinde aşırı yağışların hastalık riskini artırabileceğine ilişkin endişeler ve fonların satış pozisyonlarını azaltması sert yükselişi destekledi.Önceki hafta El Nino koşullarının başladığının açıklanmasının ardından tropikal ürünlerin üretim görünümüne ilişkin risklerin artması da kakao ve kahve fiyatlarındaki yükselişe katkıda bulundu.Kahvede, Brezilya'nın önemli üretim merkezi Minas Gerais dahil ülkenin güneydoğusundaki üretim bölgelerinde görülen aşırı yağışlar hasadı durdurdu.Bu gelişmelerle Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 4,9 ve pamukta yüzde 4,4 yükselirken, şekerde yüzde 0,6 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 10 artışla tamamladı.