Doğal gazda ayrışma keskinleşti: ABD’de bolluk, Avrupa ve Asya’da kriz

İran savaşı küresel doğal gaz piyasasında büyük bir ayrışmayı ortaya çıkardı. Avrupa ve Asya’da arz sıkıntısı nedeniyle fiyatlar hızla yükselirken, ABD’de doğal gaz bolluğu fiyatların düşmesine yol açtı. Ancak altyapı sınırlamaları nedeniyle ucuz gaz uluslararası piyasalara ulaştırılamıyor.

Körfez’deki çatışmaların enerji arzını sekteye uğratmasıyla küresel gaz ticareti ciddi şekilde etkilendi. LNG arzının önemli bir bölümünün devre dışı kalması, ithalata bağımlı ülkelerde fiyatları yukarı çekerken, ABD’de arz fazlası ve kapasite sınırları dikkat çekici bir tablo oluşturdu.KÜRESEL ARZ DARALDI, FİYATLAR YÜKSELDİİran'la savaş, Körfez'den yapılan ihracatı kısıtlayarak küresel olarak ticareti yapılan doğal gaz fiyatlarını artırdı.Savaş ve İran'ın Körfez enerji üreticilerine yönelik saldırıları, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yüzde 20'sini durdurdu. Katar'daki LNG tesisleri hasar gördü ve İran'ın ateş açma tehditleri nedeniyle tankerler Hürmüz Boğazı'ndan geçemedi.ABD’DE DOĞAL GAZ FAZLASIKriz, küresel doğal gaz piyasasında büyük bir ayrışmayı ortaya çıkardı: Avrupa ve Asya'daki ithalata bağımlı ülkeler kıt kaynaklar için mücadele ederken, dünyanın en büyük doğal gaz üreticisi, tüketicisi ve ihracatçısı olan Amerika Birleşik Devletleri, fiyatların 17 ayın en düşük seviyelerine yakın seyretmesiyle yakıt bolluğu içinde kalmaya devam ediyor.Ancak ABD boru hatları dolu ve LNG ihracat tesisleri kapasitelerinin üzerinde çalışıyor, bu nedenle ucuz ABD doğal gazı denizaşırı alıcılara ulaşamıyor ve bu da petrol piyasalarındakinden çok daha keskin bir ayrışmaya yol açıyor.FİYATLARDA SERT FARKİran'la savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana, Louisiana'daki ABD Henry Hub gösterge fiyatındaki doğal gaz vadeli işlemleri yüzde 12'ye varan düşüşle 17 ayın en düşük seviyesi olan milyon İngiliz termal birimi (mmBtu) başına 2,52 dolara gerilerken, dünya genelinde fiyatlar Avrupa'da yüzde 84'e, Asya'da ise yüzde 108'e varan artışlarla mmBtu başına 21 ila 22 dolar civarına yükseldi.Buna karşılık, uluslararası ham petrol göstergesi Brent varil başına yaklaşık 111 dolardan işlem görürken, ABD göstergesi varil başına 104 dolarda seyrediyor ve her ikisi de savaşın etkisiyle yüzde 50'den fazla yükseldi.ABD’DE TAŞIMA SORUNUAmerika Birleşik Devletleri, hem iç talebi karşılamak hem de gazı sıvı hale dönüştüren LNG ihracat tesislerini doldurmak için yeterli arza sahiptir. Ancak bu tesisler savaştan önce zaten maksimum kapasiteye yakın çalışıyordu, bu nedenle küresel gaz fiyatları ne kadar yükselirse yükselsin, ABD ihracat için daha fazla gazı LNG'ye dönüştüremez.ABD'deki en büyük kaya gazı sahası olan Permian Havzası'ndaki fiyatlar, gösterge vadeli işlemlerinden bile daha düşük. Batı Teksas'taki Waha Hub'da spot gaz fiyatları bu yıl neredeyse her gün sıfırın altında işlem gördü, çünkü Permian'dan çıkan gaz boru hatları dolu, yani yakıtı taşımak için yedek kapasite yok. Basitçe söylemek gerekirse, bazı üreticiler, sanki atık bir ürünmüş gibi, gazı uzaklaştırmak için başkalarına para ödemek zorunda kalıyor.ÜRETİM ARTIŞI DEVAM EDİYORABD Enerji Bakanlığı'nın yakın tarihli bir öngörüsüne göre, halihazırda 2025 yılında günlük 107,7 milyar metreküp ile rekor seviyede olan ABD doğal gaz üretiminin, enerjiye aç veri merkezlerinin artan talebini karşılamak ve yeni LNG ihracat tesislerine tedarik sağlamak için artmaya devam etmesi bekleniyor.Petrol üreticilerinin üretimlerini artırmasıyla birlikte üretim de artıyor; petrol rezervleri tükendikçe kuyularından eskisinden daha fazla gaz üretiliyor. Ek boru hattı kapasitesinin devreye girmesi ise en iyi ihtimalle aylar sürecek.Bank of America analistleri bir raporda, "Anlamlı ulaşım rahatlaması, daha büyük boru hattı projelerinin başlamasının beklendiği bu yılın sonlarına veya 2027'nin başlarına kadar ortaya çıkmayacak" dedi.BÖLGESEL FARKLILIKLARÜlkenin bazı bölgeleri, yüksek uluslararası doğal gaz fiyatlarına daha fazla maruz kalıyor; bunlardan biri de New England. Bölge, kış aylarında ısınma talebini karşılamak için ulusal doğal gaz boru hattı şebekesine yeterli bağlantıya sahip olmadığı için pahalı LNG ithal etmek ve elektrik üretmek için petrol yakmak zorunda kalıyor.KAZANANLAR VE KAYBEDENLERİran savaşı nedeniyle küresel fiyatlarda oluşan dalgalanmalardan en iyi şekilde yararlanabilen firmalar, en azından kısa vadede, satacak fazla LNG'ye sahip olan firmalar olmuştur.Katar'ın iptal ettiği doğal gaz teslimatlarının yerine, dünyanın dört bir yanındaki enerji şirketleri, Venture Global gibi ABD'li LNG üreticilerinden ek kargolar satın aldı. Ülkenin Cheniere Energy'den sonraki en büyük ikinci LNG şirketi olarak öne çıkan firma, artan talep sayesinde avantaj sağladı.Ancak LNG şirketlerine doğal gaz satan ABD'li üreticiler aynı başarıyı gösteremediler çünkü üretimlerinin büyük bir kısmını iç piyasa fiyatından satıyorlar; bu fiyat, rekor seviyelere yakın üretimin yanı sıra zayıf bahar talebi ve depolardaki bol arz nedeniyle düşük seyretti.ABD'deki düşük fiyatlar, EQT gibi bazı enerji şirketlerini bile harekete geçirdi. Yılın ilerleyen dönemlerinde talep ve fiyatların artmasını beklerken üretimi kısıyorlar.EQT Finans Direktörü Jeremy Knop, şirketin geçen hafta kazanç raporunu açıklamasının ardından analistlere yaptığı açıklamada, "Stratejik üretim kısıtlamalarımız, mevsimsel olarak düşük talep dönemlerinde gazı yer altında tutarak bir tür depolama görevi görüyor" dedi.