Çin, İHA sürüsü için kendi kendine karar veren bir algoritma geliştirdi

Çinli araştırmacılar, sabit kanatlı İHA sürülerinin iletişim kesintisi yaşanan ortamlarda bile hedef tespiti ve görev planlaması yapabilmesini sağlayan HG-STR algoritmasını geliştirdi.

İnsansız hava araçları, modern savaş alanlarının en hızlı gelişen teknolojileri arasında yer alıyor. Ancak bu sistemlerin büyük bölümü hâlâ insan operatörlere, uydu bağlantılarına ve kesintisiz veri iletişimine ihtiyaç duyuyor. Elektronik karıştırma, görüş engeli ve bağlantı kopması gibi durumlar ise İHA operasyonlarında ciddi risk oluşturuyor. Çin’in kuzeybatısındaki bir araştırma ekibi, sabit kanatlı İHA sürülerinin bu tür ortamlarda daha bağımsız hareket edebilmesi için HG-STR adı verilen yeni bir algoritma geliştirdi. “Heterojen Grafik Mekansal-Zamansal Akıl Yürütme” anlamına gelen sistem, İHA’ların karmaşık sahalarda dış komuta ihtiyacı azalarak görev yapmasına imkan tanıyor. Araştırmaya ilişkin makale, Çin’in havacılık alanındaki önemli yayınlarından Acta Aeronautica et Astronautica Sinica dergisinde yayımlandı.İLETİŞİM KESİLSE DE GÖREV SÜREBİLİYORGünümüzde kullanılan birçok İHA sistemi, görev sırasında insan kontrolüne ve sürekli veri bağlantısına dayanıyor. Bu durum, elektronik harp koşullarında operasyonların aksamasına yol açabiliyor. HG-STR algoritması ise İHA sürüsünün çevresindeki dost unsurları, düşman hedeflerini ve görev alanını aynı anda değerlendirerek karar almasını sağlıyor. Araştırmacılara göre sistem, basitleştirilmiş senaryolarda yüzde 100’e ulaşan imha oranı elde etti. Pekin merkezli bağımsız bir savunma uzmanı, bu tür teknolojilerin İHA’ların yüksek riskli ve iletişimin kesildiği ortamlarda daha bağımsız görev yapabilmesine zemin hazırladığını belirtti.KARAR SÜRESİ 6,6 MİLİSANİYEYE İNDİYeni algoritmanın öne çıkan yönlerinden biri karar alma hızı oldu. Geleneksel kural tabanlı sistemler, yoğun çatışma ortamlarında farklı veri türlerini aynı mantıkla işlediği için gecikmelere yol açabiliyor. Araştırmaya göre bir İHA’nın karar vermek için birkaç saniye gecikmesi, yüksek hızda yaklaşık yüzlerce metrelik kontrolsüz uçuş anlamına gelebiliyor. HG-STR ise bu sorunu heterojen grafik yapısıyla çözmeyi hedefliyor. Bu yapıda dost İHA’lar, arama alanları ve düşman unsurları ayrı veri türleri olarak tanımlanıyor. Sistem, bir hedef tespit edildiğinde bunu yüksek öncelikli tehdit olarak işaretliyor; yakındaki dost İHA’ları ise iş birliği fırsatı olarak değerlendiriyor. Araştırmacılar, bu karar sürecinin 6,6 milisaniyede tamamlandığını bildiriyor.SON KONUM BİLGİSİ KORUNUYORElektronik harp ortamlarında en önemli sorunlardan biri, İHA’ların birbirleriyle bağlantısının kesilmesi veya sensör görüşünün sınırlanması. Çinli ekip, bu durum için algoritmaya özel bir hafıza modülü ekledi. Kapılı Tekrarlayan Birim olarak bilinen GRU tabanlı yapı, bağlantı kesildiğinde dost unsurların ve hedeflerin bilinen son konumlarını saklıyor. Böylece İHA, yeni veri alamadığı anlarda da önceki bilgilere dayanarak görev planını sürdürebiliyor. Sistem ayrıca hiyerarşik bir karar yapısıyla çalışıyor. İHA önce arama mı yapacağına yoksa saldırıya mı geçeceğine karar veriyor. Ardından hedef seçimi ve mühimmat kullanımı gibi alt kararlar devreye giriyor. Bu katmanlı yapı, işlem yükünü azaltarak sistemin daha kararlı çalışmasını sağlıyor.DAHA BÜYÜK SÜRÜLERE UYARLANABİLİRAraştırmada algoritmanın ölçeklenebilirliği de test edildi. Sonuçlara göre sistem, küçük ve düşük maliyetli bir senaryoda eğitildikten sonra yeniden eğitim gerektirmeden daha büyük İHA filolarına uyarlanabiliyor. Bu özellik, sürü İHA sistemlerinin geliştirme maliyetlerini azaltma potansiyeli taşıyor. Araştırma ekibinin bir sonraki hedefi, algoritmayı yüksek işlem gücü gerektiren sunuculardan çıkararak düşük maliyetli gömülü hava platformlarında çalışabilecek hale getirmek. Sistemin gerçek uçuş testleriyle doğrulanması halinde, yapay zeka destekli İHA sürülerinde karar alma, hedef tespiti ve görev planlama süreçlerinde yeni bir aşamaya geçilebileceği değerlendiriliyor.