Bilimin devlerinden stratejik iş birliği: CERN’de ‘Soğuk’ mesai

Dünyanın en büyük parçacık hızlandırıcısı Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC), ‘Yüksek Lüminesans’ yükseltmesiyle kapasite artırımına gidiyor. Projenin en kritik bileşenlerinden olan dev soğutma üniteleri, yerin yüzlerce metre altına indirildi.

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) mühendisleri, bilimin sınırlarını zorlayacak ‘Yüksek Lüminesanslı Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’ (HiLumi LHC) projesinde tarihi bir sevkiyata imza attı. Projenin omurgasını oluşturan iki devasa kriyojenik soğutma kutusu, ATLAS ve CMS deney dedektörlerinin bulunduğu tünellere başarıyla yerleştirildi.ENDÜSTRİYEL DEV LİNDE’DEN MÜHENDİSLİK HARİKASI Söz konusu ekipmanlar, endüstriyel gaz tedarikinde dünya lideri olan Almanya merkezli Linde firması tarafından üretildi. Pullach im Isartal'daki tesislerde titizlikle hazırlanan bu soğutma kutuları, geleceğin fizik araştırmalarına yön verecek HiLumi LHC’nin operasyonel sürekliliğini sağlayacak.MUTLAK SIFIRA YOLCULUK: 1,9 KELVİN Yeni nesil çarpıştırıcının en dikkat çekici özelliği, çalışma sıcaklığı olacak. Gelişmiş sistemlerin -271,3 santigrat derece (1,9 Kelvin) sıcaklıkta çalışması hedefleniyor. Mutlak sıfırın sadece birkaç derece üzerindeki bu dondurucu ortam, süper iletken mıknatısların performansını en üst seviyeye taşıyacak.Sektörel Not: Proje kapsamında helyum gazı önce 4,5 Kelvin’e soğutulacak, ardından basınç düşürme yöntemiyle hedeflenen -271,3 dereceye ulaşılacak. Bu operasyon, sanayi tipi soğutma sistemlerinde ulaşılan en uç noktalardan biri olarak kabul ediliyor.VERİ AKIŞINDA ON KAT ARTIŞ BEKLENİYOR CERN Genel Direktörü Mark Thomson, bu yükseltmenin fizik dünyasında ‘keşfedilmemiş bölgelere’ ışık tutacağını belirtti. 2030’lu yılların ortasında tam kapasiteyle faaliyete geçmesi planlanan HiLumi LHC ile:Toplam çarpışma verisinin 10 kat artması,Yaklaşık 380 milyon Higgs bozonu üretilmesi,Evrenin karanlık maddesine dair yeni kanıtlar bulunması hedefleniyor.YATIRIM VE TAKVİM Haziran ayında başlayacak olan ‘Uzun Süreli Bakım 3’ (LS3) dönemiyle birlikte, kurulum çalışmaları hız kazanacak. Küresel sanayi ve bilim dünyasının gözü, 2030 sonrası başlayacak yeni keşif dönemine çevrilmiş durumda.