İçeriğe geç
- DENİZATI SPOR KULÜBÜ’NDE CİNSEL İSTİSMAR İDDİALARI! ÇOCUK SPORCULARIN KAMPLARDA YAŞADIKLARI SAVCILIK DOSYASINDA - İSTANBUL’DA KÜÇÜK KIZ ÇOCUĞUNA CİNSEL İSTİSMAR İDDİASI: FEVZİ BOZKAYA HAKKINDA AĞIR CEZADA DAVA! - “TEK HEDEFİMİZ İBRAHİM TATLISES’Tİ” “Ben mafya değilim, bu bir kan davası” - Özlem Erer ile Nuray Manyas, nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılanıyor. - Taciz iddiasıyla yargılanan eniştenin Karar duruşması 8 Aralık’ta - İstanbul’da Furkan Çağlayan’ın Öldüğü Silahlı Çatışma Davasında Çarpıcı Savunmalar: 9 Tutuklu, Sanıklar Birbirini İşaret Etti! - BEŞİKTAŞ’TA YOL VERME TARTIŞMASI CİNAYETLE BİTTİ! 70 YAŞINDAKİ FERŞAT TELLİOĞLU’NA ÜÇ KURŞUN: SAVCILIK MÜEBBET HAPİS İSTEDİ! - MURAT YILDIZ CİNAYETİNDE KARAR ÇIKTI! MÜEBBET HAPİS CEZASI HAKSIZ TAHRİKLE 18 YILA DÜŞÜRÜLDÜ! - İSTANBUL’DA TAKSİCİ SEFER KAYA CİNAYETİNDE 9 ŞÜPHELİYE AĞIRLAŞTIRILMIŞ MÜEBBET İSTEMİ! - ELLERİ CEBİNDEYDİ, BİR DAHA KALKAMADI! BONZAİ TUZAĞI YÜREKLERİ BURKTU
20 Kasım 2026, Cuma
Reklam Alanı · 970x90

Yer altındaki enerji ekonomiyi büyütecek

Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen COP31'de, küresel jeotermal enerji arzının 2050 yılına kadar 12 katına çıkarılması hedefi ilan edildi. Türkiye, 1.798 megavatlık jeotermal kurulu gücüyle küresel dönüşümün önemli aktörlerinden biri olmaya hazırlanıyor. Jeotermal enerji yatırımcıları, Türkiye'nin mevcut kapasitesini 2040'a kadar 10 bin megavata çıkarması gerektiğini vurguluyor. Bu hedef için ise 30-35 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor.

Yer altındaki enerji ekonomiyi büyütecek

Antalya’da 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), Türkiye’nin jeotermal enerji potansiyelini uluslararası gündeme taşıdı. Türkiye’nin COP31 Başkanlığı ile Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) işbirliğinde başlatılan Küresel Jeotermal Hedefi 2050 girişimi, elektrik ve ısı üretiminde kullanılan jeotermal enerji arzının 2025 seviyesine göre 12 kat artırılmasını amaçlıyor. Avrupa Birliği’nin de katıldığı girişim, yatırım ortamının geliştirilmesini, finansman imkanlarının genişletilmesini ve yeni teknolojilerin yaygınlaştırılmasını kapsıyor.

Türkiye açısından bu hedef, mevcut elektrik üretim kapasitesinin artırılmasının yanı sıra konutların ısıtılması, tarımsal üretim, sanayi tesisleri ve termal turizm yatırımlarının geliştirilmesine yönelik imkanları gündeme getiriyor.

Reklam Alanı · 728x90

KÜRESEL KAPASİTE 193 GİGAVATA ÇIKABİLİR

IRENA’nın COP31 kapsamında paylaşılan analizine göre, 2025 yılında yaklaşık 2.5 eksajul olan küresel jeotermal enerji arzının 2050’de 31 eksajule ulaşması öngörülüyor. Aynı dönemde jeotermal elektrik üretim kapasitesinin 15.6 gigavattan 2050’de 193 gigavata yükselmesi hedefleniyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da COP31’de düzenlenen IRENA Küresel Jeotermal Taahhüdü Üst Düzey Etkinliğinde hükümetleri, yatırımcıları ve şirketleri bu hedefe katılmaya davet etti. Jeotermal kaynakların elektrik üretimiyle birlikte konut, sera ve fabrika ısıtmasında kullanılabileceğini belirten Bayraktar, enerji talebindeki artış karşısında sürekli üretim yapabilen kaynakların önemine işaret etti. Güneş ve rüzgarın aksine jeotermal santraller uygun sahalarda gün boyunca üretim yaparak elektrik arz güvenliğine katkı sağlıyor.

TÜRKİYE’DE 68 SANTRAL FAALİYETTE 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücü Eylül 2026 itibarıyla 127 bin 355 megavata ulaşırken, bunun 1.798 megavatını jeotermal enerji oluşturuyor. Ülke genelinde elektrik üretimi yapan 68 jeotermal santral bulunuyor. Kurulu güç içindeki payı yüzde 1.4 seviyesinde olmasına rağmen jeotermal enerji, 2025 yılında Türkiye’nin toplam elektrik üretiminin yüzde 3.1’ini karşıladı. Bu durum, santrallerin yıl boyunca yüksek kapasite kullanım oranıyla çalışabilmesinden kaynaklanıyor.

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) verilerine göre Türkiye’deki jeotermal potansiyelin yüzde 78’i Batı Anadolu’da bulunuyor. İç Anadolu yüzde 9, Marmara yüzde 7 ve Doğu Anadolu yüzde 5 pay alırken, kaynakların yaklaşık yüzde 90’ı düşük ve orta sıcaklıklı yapısıyla doğrudan ısıtma uygulamalarına uygun özellik taşıyor.

170 BİN KONUTUN ISINMASINDA KULLANILIYOR

Jeotermal enerji, Türkiye’de yalnızca elektrik üretimi için kullanılmıyor. Bakanlığın Mart 2026 verilerine göre değerlendirilen toplam jeotermal kapasite 19 bin 836 megavat termal düzeyine ulaştı.

Bu kapasitenin yüzde 65.5’i elektrik üretiminde kullanılırken, yüzde 12.3’ü termal tesislerde, yüzde 9.7’si merkezi konut ısıtmasında ve yüzde 9.6’sı sera ısıtmasında değerlendiriliyor. Jeotermal kaynaklı merkezi sistemler yaklaşık 170 bin konut eşdeğerinin ısı ihtiyacını karşılıyor. Tarımsal üretimde ise yaklaşık 7 bin dönümlük sera alanı jeotermal kaynaklarla ısıtılıyor. Uzmanlara göre jeotermal seracılık yatırımlarının yaygınlaşması, kış döneminde üretim kapasitesini artırırken yakıt maliyetlerini de düşürebilir. Yeni projeler aynı zamanda paketleme, depolama ve lojistik gibi yan sektörlerde de talep oluşturabilecek.

SANAYİDE MALİYETLERİ DÜŞÜREBİLİR

Jeotermal kaynaklar, uygun sıcaklık düzeylerinde gıda işleme, kurutma, tekstil ve çeşitli sanayi süreçlerinde kullanılabiliyor. Üretim süreçlerinde ihtiyaç duyulan ısının yerli kaynaklardan karşılanması, hem enerji maliyetlerinin hem de ithal yakıt bağımlılığının azaltılmasına katkı sağlayabiliyor. Sektör temsilcileri, jeotermal yatırımların artmasının sondaj ekipmanları, pompalar, vanalar, ısı eşanjörleri ve otomasyon sistemleri üreten sanayi kuruluşları için de yeni iş imkanları yaratacağını belirtiyor. Ancak yeni sahalarda yüksek sondaj maliyetleri ve kaynak riskleri nedeniyle uzun vadeli finansman kritik önem taşıyor.

POTANSİYELİN YALNIZCA YÜZDE 15’İNİ KULLANABİLİYORUZ

Jeotermal Elektrik Santral Yatırımcıları Derneği (JESDER) Yönetim Kurulu Başkanı Ufuk Şentürk, Türkiye’nin mevcut kaynaklarının büyük bölümünün henüz ekonomiye kazandırılamadığını söyledi. Şentürk, “Sahip olduğumuz bu büyük zenginliğin şu anda yalnızca yüzde 15’lik kısmını değerlendirebiliyoruz. Geriye kalan yüzde 85’lik atıl potansiyelin ekonomiye kazandırılması, ülkemizin enerji arz güvenliği açısından hayati önem taşıyor” dedi.

Jeotermal projelerde en önemli sorunlardan birinin sondaj riski olduğunu belirten Şentürk, “Özellikle derin sondaj teknolojilerinin desteklenmesi, arama ve izin süreçlerinin hızlandırılması ve ruhsat sahalarındaki tarıma elverişsiz alanlarda hibrit tesislerin önünün açılması yatırımcıyı cesaretlendirecektir” diye konuştu. Şentürk, ayrıca jeotermal ısıtma, teknolojik seracılık, tarımsal kurutma, termal turizm ve sanayi proses ısısına yönelik özel teşvik mekanizmalarının oluşturulmasını önerdi. 

2040’A KADAR 10 BİN MEGAVATA ULAŞMALIYIZ

Sektörün orta vadeli hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şentürk, jeotermal kurulu gücün 2040 yılına kadar önemli ölçüde artırılması gerektiğini belirtti. “2040 yılına kadar jeotermal elektrik üretiminde 10 bin megavat seviyesine mutlaka ulaşmalıyız” diyen Şentürk, şöyle devam etti: “Bu seviyeye geldiğimizde 80-90 bin megavatlık güneş ve rüzgar santralini şebekede güvenle destekleyebiliriz. Bu büyüme megavat başına 3.5-4.5 milyon dolarlık yatırım maliyeti dikkate alındığında, yaklaşık 30-35 milyar dolarlık finansman gerektiriyor. Bu açıdan YEKDEM süresi sona eren santraller için taban fiyat mekanizması devreye alınmalı. Uzun vadeli yeşil finansman, sondaj risk paylaşım mekanizmaları ve hibrit üretim izinleri de kolaylaştırılmalı.” 

FİNANSMAN YATIRIMLARA DÖNÜŞMELİ

COP31 kapsamında açıklanan finansman paketlerini de değerlendiren Şentürk, dört uluslararası kalkınma bankasıyla imzalanan toplam 5.1 milyar dolarlık 10 anlaşmanın önemli bir fırsat sunduğunu söyledi. Şentürk, “Zirvede ortaya konan bu iddialı hedeflerin, temiz enerji taahhütlerinin ve henüz yetkilendirme aşamasında olan finansman niyetlerinin yalnızca diplomatik beyanlarda ve kağıt üzerinde kalmaması; hızla somut yatırımlara ve bağlayıcı uygulama adımlarına dönüşmesi büyük önem taşıyor” dedi.

Fosil yakıtlardan çıkış ve iklim finansmanı konularında küresel ölçekte görüş ayrılıklarının sürdüğünü hatırlatan Şentürk, yeni nesil sondaj teknolojileri ile Geliştirilmiş Jeotermal Sistemlerin (EGS) yeni sahaların ekonomiye kazandırılmasını sağlayabileceğini belerterek, “Bugün ülkemizdeki santrallerin yüzde 70’ini yerli imkanlarla üretiyor, geliştirdiğimiz türbinleri Orta Doğu ve Afrika pazarlarına ihraç ediyoruz. Sektörde yerli üretim kapasitesi güçlendi” diye konuştu. 

CARİ DENGEYE KATKI SAĞLAYACAK 

Jeotermalin doğalgaz ve kömür ithalatını azaltarak cari dengeye katkı sağlayacağını belirten Jeotermal Elektrik Santral Yatırımcıları Derneği (JESDER) Yönetim Kurulu Başkanı Ufuk Şentürk, jeotermal seracılıkta 4 bin dönüm seviyesinden 2-3 yıl içinde 28 bin dönüme çıkılmasına yönelik yatırımların başladığını dile getirdi. Bu hedefin kapsamı, Bakanlığın yaklaşık 7 bin dönümlük mevcut sera kullanımı verisinden ayrı değerlendiriliyor. Şentürk, jeotermal akışkandan lityum ve manganez gibi kritik minerallerin kazanılmasının katma değeri artıracağına dikkat çekerek, şunları söyledi: “Reenjeksiyon hatlarındaki pilot uygulamalarda lityum manganez bazlı seçici malzemelerle bir saatlik temasla tutulabiliyor. Ardışık döngüler sonunda litre başına 230 miligramı aşan derişime ulaşılıyor. ABD’deki Salton Denizi, Almanya’daki Yukarı Ren Vadisi ve İngiltere’deki Cornwall projelere bakarsak, pilot çalışmaları hızla ticari ölçeğe taşıyarak Türkiye’nin kritik mineral arz güvenliğine ve yüksek teknolojili hammadde ihracatına güçlü bir katkı sağlayabiliriz.” 

2040 YOL HARİTASINDA JEOTERMAL DE VAR

Jeotermal yatırımların artmasıyla birlikte kaynakların uzun süre kullanılabilmesi ve çevresel etkilerin kontrol altında tutulması da ayrıca önem kazanıyor. Kullanılan jeotermal akışkanın uygun teknik koşullarda yeniden yer altına gönderilmesi anlamına gelen reenjeksiyon, rezervuarın korunmasına yardımcı oluyor. Çevresel izin, reenjeksiyon ve deşarj denetimleri, yeni yatırımların sürdürülebilirliğinde önem taşıyor. COP31 kapsamında açıklanan Milli Enerji 2040 yol haritasında, Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücünün 281 gigavata çıkarılması ve yenilenebilir kaynakların payının yüzde 77’ye ulaşması hedefleniyor. Bakan Bayraktar’ın açıkladığı yol haritasında jeotermal ve biyokütle kaynakları için toplam yaklaşık 6 gigavatlık kurulu güç öngörülüyor. COP31 hedefinin yatırımlara dönüşmesi için yeni saha araştırmaları, sondaj, finansman ve teknolojinin birlikte ilerlemesi gerekiyor.

Reklam Alanı · 728x90

İlgili Haberler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklam Alanı · 970x90