Hürmüz Boğazı için 60 günlük anlaşma iddiası: ABD ve İran masada

ABD ile İran’ın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran’ın petrol satışlarına izin verilmesi ve nükleer programına ilişkin müzakereleri kapsayan 60 günlük ateşkes uzatma anlaşmasına yakın olduğu öne sürüldü.

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı, petrol satışları ve nükleer müzakereleri kapsayan yeni bir diplomatik süreç gündeme geldi. Axios’a konuşan ABD’li yetkililere göre taraflar, karşılıklı uzlaşıyla uzatılabilecek 60 günlük bir mutabakat zaptı üzerinde çalışıyor. Taslağa göre Hürmüz Boğazı gemi geçişlerine açık tutulacak, ABD ise İran limanlarına yönelik ablukayı kaldıracak.ABD-İRAN HATTINDA 60 GÜNLÜK ANLAŞMA İDDİASIABD ile İran’ın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve nükleer programın sınırlandırılmasına yönelik müzakereleri kapsayan 60 günlük ateşkes uzatma anlaşmasına yakın olduğu öne sürüldü.Axios’a konuşan ABD’li yetkililerin verdiği bilgiye göre taraflar, karşılıklı uzlaşıyla uzatılabilecek 60 günlük mutabakat zaptı üzerinde çalışıyor.Söz konusu taslak, Hürmüz Boğazı, İran’ın petrol satışları, yaptırım muafiyetleri ve nükleer program başlıklarını kapsıyor.HÜRMÜZ BOĞAZI GEMİ GEÇİŞLERİNE AÇIK OLACAKABD’li yetkililer, taslak anlaşmaya göre 60 günlük süreç boyunca Hürmüz Boğazı’nın gemi geçişine açık olacağını iddia etti.İran’ın boğaza döşediği mayınları temizleyeceği ve gemilerin serbest geçişine izin vereceği öne sürüldü.Bu başlık, küresel enerji ve tedarik zincirleri açısından anlaşma taslağının en kritik unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.ABD ABLUKAYI KALDIRACAK İDDİASIYetkililere göre, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda geçiş güvenliğini sağlamasına karşılık ABD de İran limanlarına yönelik ablukayı kaldıracak.Taslak mutabakatta, Tahran’ın petrol satışlarını serbestçe yapabilmesi için bazı yaptırım muafiyetleri sağlanması da gündemde.ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmadaki temel yaklaşımının “performans karşılığında rahatlama” olduğu savunuldu.İRAN’IN PETROL SATIŞLARINA MUAFİYET GÜNDEMDEİddialara göre 60 günlük süreçte İran’ın petrol satışlarına yönelik bazı kısıtlamalar gevşetilecek.ABD’nin, Tahran’ın petrol satışlarını serbestçe yapabilmesi için yaptırım muafiyetleri sağlamayı değerlendirdiği ileri sürüldü.Bu adımın, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri güvence altına alması ve diplomatik sürece bağlı kalması karşılığında gündeme geldiği ifade edildi.NÜKLEER PROGRAM İÇİN MÜZAKERE BAŞLIĞITaslak mutabakatın, İran’ın hiçbir zaman nükleer silah geliştirmeyeceğine dair taahhüdü de içerdiği öne sürüldü.Ayrıca uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin askıya alınması ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının kaldırılmasına yönelik müzakerelerin de taslakta yer aldığı iddia edildi.Bu başlık, 60 günlük sürecin yalnızca ateşkes ve deniz güvenliğiyle sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor.İRAN’DAN SÖZLÜ TAAHHÜT İDDİASIABD’li yetkililer, İran’ın arabulucular üzerinden Washington’a bazı sözlü taahhütlerde bulunduğunu öne sürdü.Bu taahhütlerin, zenginleştirme faaliyetlerinin askıya alınması ve nükleer materyallerden vazgeçilmesi başlıklarını kapsadığı iddia edildi.Ancak bu iddialara ilişkin resmi ve nihai bir anlaşma duyurusu henüz yapılmadı.YAPTIRIMLAR VE DONDURULMUŞ FONLAR MÜZAKERE EDİLECEKYetkililere göre ABD, 60 günlük süreçte yaptırımların kaldırılması konusunu müzakere etmeyi kabul edecek.İran’a ait dondurulmuş fonların serbest bırakılması da görüşülecek başlıklar arasında yer alacak.Bu konu, Tahran’ın müzakere sürecindeki temel taleplerinden biri olarak öne çıkıyor.İSRAİL-HİZBULLAH SALDIRILARI DA TASLAKTA YER ALIYORABD’li yetkililer, taslak anlaşmanın İsrail ile Hizbullah arasındaki karşılıklı saldırıların sona erdirilmesini de içerdiğini öne sürdü.Bu iddia, mutabakatın yalnızca ABD-İran hattıyla sınırlı kalmayıp bölgesel gerilimi düşürmeyi hedefleyen daha geniş bir çerçeveye sahip olabileceğini gösteriyor.Orta Doğu’da tansiyonun düşürülmesi, anlaşma taslağının ana hedeflerinden biri olarak değerlendiriliyor.TRUMP: ANLAŞMANIN SON DETAYLARI TARTIŞILIYORABD Başkanı Donald Trump, İran ile “büyük oranda” bir anlaşma üzerinde görüşmeler yaptıklarını belirtmişti.Trump, “Anlaşmanın son unsurları ve detayları şu anda tartışılıyor ve kısa süre içinde duyurulacak.” açıklamasında bulunmuştu.Bu açıklama, Axios’un gündeme getirdiği 60 günlük mutabakat iddiasının ardından diplomatik sürecin kritik aşamada olduğu yorumlarını güçlendirdi.BÖLGESEL GERİLİMİ AZALTMA ARAYIŞIABD ile İran arasında gündeme gelen 60 günlük mutabakat iddiası, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, enerji akışının güvence altına alınması ve nükleer müzakerelerin sürdürülmesi açısından önemli görülüyor.Taslakta petrol satışları, yaptırım muafiyetleri, dondurulmuş fonlar ve İsrail-Hizbullah hattındaki gerilim gibi başlıkların da yer aldığı öne sürülüyor.Tarafların anlaşmaya varması halinde, Orta Doğu’da tansiyonun düşürülmesi ve küresel enerji piyasalarındaki risklerin azaltılması yönünde yeni bir diplomatik süreç başlayabilir.