Uzayda ilk kez plazma üretildi: Yarı iletken fabrikası devrede

Küresel çip krizi ve enerji verimliliği arayışları sürerken, uzay tabanlı üretim teknolojilerinde devrim niteliğinde bir gelişme yaşandı. Uzayda üretim yapmayı hedefleyen 'Space Forge' şirketi, ForgeStar-1 uydusunda bulunan minyatür fırını başarıyla çalıştırarak yörüngede plazma oluşturdu.Bu başarı, bugüne kadar sadece Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) yapılan deneylerin ötesine geçerek, yarı iletken üretiminin özel ve otonom ticari uydularda yapılabileceğini kanıtlayan dünyadaki ilk örnek oldu.MİKRODALGA BÜYÜKLÜĞÜNDE DEV ADIMHaziran 2025'te fırlatılan ve mikrodalga fırın büyüklüğünde olan ForgeStar-1, Aralık ayı itibarıyla kritik test aşamasını tamamladı. Uydu, yarı iletken üretiminin temel yapı taşlarından biri olan gaz fazlı kristal büyümesi için 1.000 santigrat dereceye ulaşan sıcak bir gaz akımı (plazma) oluşturdu.Space Forge CEO'su Joshua Western, gelişmeyi 'temel bir dönüşüm' olarak nitelendirerek, "Gelişmiş kristal büyümesi için gerekli ortamın özel bir ticari uyduda sağlanabileceğini kanıtladık. Bu, tamamen yeni bir üretim alanının kapısını açıyor" değerlendirmesinde bulundu.NEDEN UZAYDA ÜRETİM?Uzay ortamındaki 'mikro yerçekimi', atomların Dünya'da mümkün olmayan bir hassasiyetle hizalanmasına olanak tanıyor. Yerçekimsiz ortamda üretilen; galyum nitrür, silisyum karbür veya elmas tabanlı yarı iletkenler, kusursuz kristal yapıları sayesinde Dünya'da üretilen muadillerine göre çok daha üstün performans gösteriyor.Space Forge mühendisleri, bu yöntemle üretilen çiplerin elektronik cihazlarda yüzde 60'a varan enerji tasarrufu sağlayacağını öngörüyor. Bu verimlilik, telekomünikasyon sistemlerinden yeni nesil süper bilgisayarlara kadar pek çok sektörde maliyetleri düşürecek.YENİ HEDEF: FORGESTAR-2 VE DÜNYA'YA DÖNÜŞMevcut ForgeStar-1 uydusu, bir 'yörünge fabrikası' prototipi olarak görevini tamamladıktan sonra atmosferde yanarak imha olacak. Ancak şirket, topladığı verilerle bir sonraki aşamaya hazırlanıyor.Geçtiğimiz yıl aldığı 30,5 milyon dolarlık A Serisi yatırımla güçlenen Space Forge, üretim kapasitesine sahip ForgeStar-2 uydusunu inşa etmeyi planlıyor. Yeni uydu, uzayda üretilen değerli yarı iletkenleri güvenli bir şekilde Dünya'ya geri getirebilmek için gelişmiş bir ısı kalkanı ile donatılacak. Bu hamle, uzay madenciliği ve üretimi alanında ticari döngünün tamamlanması anlamına geliyor.