Emtia piyasalarında jeopolitik risk etkisi: Değerli metaller haftayı güçlü kapattı

Küresel piyasalarda gözler, İran’daki gelişmeler ve ABD yönetiminin bölgeye ilişkin tutumuna çevrildi. Jeopolitik risk algısının yükselmesiyle birlikte altın ve diğer değerli metaller destek bulurken, emtia piyasalarında genel seyir karışık bir görünüm sergiledi.FED BAĞIMSIZLIĞI TARTIŞMALARI ÖNE ÇIKTIGeçen hafta ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell, ABD Adalet Bakanlığının Fed binalarının yenilenmesine ilişkin kendisine yönelik bir cezai iddianame tehdidinde bulunduğunu açıkladı. Bu gelişme, Fed’in özerkliğine yönelik endişeleri artırırken, eski Fed yöneticileri ve birçok merkez bankası başkanı Powell’a destek veren açıklamalar yaptı.ENFLASYON VERİLERİ VE FAİZ BEKLENTİLERİMakroekonomik cephede ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi aralık ayında aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda ise yüzde 2,7 artarak beklentilere paralel gerçekleşti. Çekirdek enflasyonun yıllık bazda yüzde 2,6 ile tahminlerin altında kalması, fiyat istikrarının henüz tam olarak sağlanamadığı yönündeki görüşleri güçlendirdi. Piyasalarda, Powell’ın görev süresi sona erene kadar Fed’den bir faiz indirimi gelmeyebileceği, yıl genelinde ise ilki haziranda olmak üzere toplam iki faiz indirimi yapılabileceği öngörülüyor.İRAN VE GRÖNLAND GELİŞMELERİ TAKİPTEJeopolitik tarafta, İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para birimindeki sert değer kaybının ardından başlayan protestoların ülke geneline yayıldığı, 8 Ocak’ta Tahran’da olayların şiddetlenmesi üzerine internet erişiminin kısıtlandığı bildirildi. ABD yönetiminin bu gelişmelere vereceği olası tepkiler piyasalar tarafından yakından izlendi.Öte yandan Donald Trump, Grönland’ın kontrolünün ABD’ye devri konusunda NATO ile görüşmeler yapıldığını belirterek, adanın ulusal güvenlik açısından kritik öneme sahip olduğunu savundu. Trump, Grönland’ın ABD kontrolünde olmaması halinde savunma yatırımları açısından güvenlik boşluğu oluşabileceğini ifade etti.TAHVİL FAİZİ VE DOLAR GÜÇLENDİSöz konusu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,23 seviyesinde tamamlayarak 3 Eylül 2025’ten bu yana en yüksek düzeyini gördü. Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 0,3 artışla 99,4 seviyesine yükseldi.DEĞERLİ METALLERDE ALTIN VE GÜMÜŞ REKOR TAZELEDİ Değerli metaller, jeopolitik gerilimler ve Fed'e dair endişelerin etkisiyle haftayı pozitif tamamladı. Altın ve gümüş, küresel belirsizlik ortamında artan güvenli liman talebiyle rekor tazeledi.Altının ons fiyatı hafta boyunca dalgalı bir seyir izledi. Tamamlanan haftada en düşük 4.513,12 dolara kadar gerileyen altının onsu, en yüksek 4.642,95 doları görerek rekor tazeledi ve haftayı 4.595,72 dolardan tamamladı.Gümüşün ons fiyatı da altına paralel olarak jeopolitik ve siyasi endişelerin etkisiyle değer kazanırken, bireysel yatırımcılardan gelen talebin güçlü seyretmesi fiyatları destekledi. Sanayi metali özelliği nedeniyle oluşan fiziki talebin de katkısıyla 93,65 dolarla rekor tazeleyen gümüşün ons fiyatı, haftayı 90,09 dolardan tamamladı.Vanda Research'ün yayımladığı rapora göre, bireysel yatırımcıların hızlanan gümüş alımlarıyla gümüş, emtia piyasalarında yoğun ilgi gören ve pozisyonların en fazla biriktiği işlem haline geldi.Değerli metallerden platin ve paladyum da altın ve gümüşteki yükselişe paralel haftayı pozitif bir seyirle tamamladı.Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde, ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 12,8, platinde yüzde 2,9, altında yüzde 1,9 ve paladyumda yüzde 0,8 değer kazandı.BAZ METALLER KARIŞIK SEYRETTİ Baz metaller tamamlanan haftada karışık bir seyir izlerken, yatırımcıların odağında stratejik metallere yönelik tarifelere ilişkin haber akışı yer aldı.Trump'ın bazı stratejik metallere yönelik beklenen gümrük vergilerini uygulamaması ve dolar endeksinin değerlenmesi, baz metallerde kar satışlarını artırdı.Trump yaptığı açıklamada, nadir toprak elementleri, lityum ve diğer kritik minerallere gümrük vergisi uygulamama kararı aldığını ve bunun yerine yönetiminin uluslararası ticaret ortaklarından tedarik arayışına girmesi talimatını verdiğini söyledi.Bakır fiyatları tamamlanan haftada küresel arz endişeleriyle rekor seviyelere yükselirken, Londra Metal Borsası'nda (LME) bakırın tonu 13.407 dolarla tüm zamanların zirvesini gördü. Fiyatlar, ABD'nin gümrük tarifesi planlarını ertelemesi ve doların güçlenmesiyle rekor sonrası kazançlarını törpüledi.ABD yönetiminin stratejik metallere yönelik tarife baskısını hafifletmesi, bakır piyasasında risk primini ve fiyatları azalttı. Enerji dönüşümüne yönelik talep ile maden arzındaki kısıtların etkisiyle bakır rekor tazelerken, çinko fiyatları da üç yılın zirvesini gördü.Nikel, dünyanın en büyük üreticisi Endonezya'nın ihracat kotalarını azaltabileceğine yönelik sinyallerle yükselişini sürdürerek 19 ayın en yüksek seviyelerini test etti.Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar libre bazında çinkoda yüzde 1,7 nikelde yüzde 0,7 değer kazanırken, alüminyumda yüzde 0,2, kurşunda yüzde 0,3 ve bakırda yüzde 0,6 değer kaybetti.PETROL JEOPOLİTİK ENDİŞELERLE POZİTİF SEYRETTİ Petrol fiyatları, İran'daki iç karışıklık ve ABD-İran geriliminin tırmanmasıyla haftaya yükselişle başlamasına karşın, hafta ortasında Trump'tan gelen açıklamalarla endişelerin azalması, yükselişi sınırladı.ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki protestoculara yönelik baskının hafifletildiğini söylemesinin ardından petrol fiyatları baskılandı.Arz tarafında ise Venezuela'da yönetim değişikliğinin ardından ABD ile varılan anlaşma kapsamında Venezuela ham petrolünün ABD pazarına yönlendirilmesinin, küresel arz endişelerini hafifleterek fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturdu.Doğal gaz tarafında ise mevsim normallerinden sıcak geçen kış şartları fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. ABD’de yüksek üretim ve düşük ısınma talebi nedeniyle gaz fiyatları haftalık bazda düşüş kaydederek 3 ayın en düşük düzeylerine indi.Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 3,3 artarken, New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 2,1 değer kaybetti.TARIM EMTİALARI KARIŞIK SEYRETTİ Tarım emtia piyasalarında, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) raporları ile ihracat ve biyoyakıt kaynaklı talep sinyalleri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.USDA'nın raporuna göre, ABD'de mısır üretimi ve stokları yukarı yönlü revize edilirken, buğdayda stokların artması ve soya fasulyesinde stokların yükselmesi arz baskısını artırdı.Buna karşın, hafta içinde Çin'in soya fasulyesi alımlarının canlanmasına yönelik işaretler ve ABD'de etanol üretiminin rekor seviyelere yükselmesi, özellikle soya fasulyesi ve mısırda tepki alımlarını destekledi.Bu gelişmelerle birlikte, bu hafta Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 3,4, buğdayda yüzde 0,1 değer kazanırken, mısırda yüzde 4,7 ve soya fasulyesinde yüzde 0,6 değer kaybetti.ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 0,7 azalırken, şekerde yüzde 0,7 ve pamukta yüzde 0,3 arttı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 4,8 azalışla tamamladı.